Uchwały 2011

6.Słownictwo związane z sakramentem bierzmowania, pokuty i namaszczenia chorych.

6.SŁOWIZNA SPARŁÃCZONÔ Z SAKRAMENTÃ BIERZMÒWANIÔ, PÒKÙTË I NAMASZCZENIÔ CHÒRËCH.

Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka bédëje pòstãpną kaszëbską słowiznã sparłãczoną z sakramentã bierzmòwaniô, pòkùtë i namaszczeniô chòrëch:

Rada Języka Kaszubskiego proponuje następujące kaszubskie słownictwo związane z sakramentem bierzmowania, pokuty i namaszczenia chorych:

absolucjô,-cji ‘absolucja’

bicé sã w piersë‘bicie się w piersi’
bierzmò‘bierzmo’
bierzmòwanié‘bierzmowanie’

chód‘chód’

dotëk, zmësł dotëkù‘dotyk,zmysł dotyku’

epitimijô,-ji ‘epitimija’

 

grzéch‘grzech’
czãżczi, smiertelny grzéch‘grzech ciężki, śmiertelny’
letczi, pòwszédny grzéch‘grzech lekki, powszedni‘
òsobisté grzéchë‘grzechy osobiste’
pierwòrodny grzéch‘grzech pierworodny’
grzéchë procëm nôtërze‘grzechy przeciwko naturze’
grzésznica‘grzesznica’
grzésznik‘grzesznik’

jawny grzésznik‘notoryczny grzesznik’

kònfesjonôł, spòwiednica‘konfesjonał’
kònfirmacjô,-cji‘konfirmacja’
krziżmò’krzyżmo
krziżmòwanié‘krzyżmowanie’

łësëna‘czoło’

mòcné pòstanowienié pòprawë ‘mocne postanowienie poprawy’

òdpùszczenié grzéchów‘odpuszczenie grzechów’
òdpùst‘odpust’
dzélowi òdpùst‘częściowy’
òdpùst pòrcjunkùlë‘odpust porcjunkuli’
całowny òdpùst‘odpust zupełny’
òdpòkùtowanié za grzéchë’odpokutowanie za grzechy‘
òstatné namaszczenié’ostatnie namaszczenie‘

patrón biérzmòwaniô‘patron bierzmowania’
pòkôjanié‘pokajanie’
pòkùsa‘pokusa’
pòkùszenié‘pokuszenie’
pòkùta‘pokuta’
pòkùtnicë‘pokutnicy’
klãczący‘klęczący’
płaczący‘płaczący’
słëchającysłuchający‘’
stojącystojący‘’
pòłożenié rãków‘położenie rąk’

rechùnk sëmieniô‘rachunek sumienia’
rozgrzészenié’rozgrzeszenie‘
sakrament namaszczeniô chòrëch‘sakrament namaszczenia chorych’
słëch,zmësł słëchù‘słuch,zmysł słuchu’
sobòrowanié‘soborowanie’
spòwiednica‘spowiednica’
spòwiednik‘spowiednik’
spòwiédz‘spowiedź’
jastrowô spòwiédz‘spowiedź wielkanocna’
spòwiédz przez pòstrzédnika‘spowiedź przez pośrednika’
spòwiôdanié sã‘spowiadanie się’
swiôdk bierzmòwaniô‘świadek bierzmowania’
szczerô spòwiédz‘szczera spowiedź’
szmak, zmësłszmakù‘smak, zmysłsmaku’

 

toties quoties "wiele razy, tëli razy”, pòr. òdpùst pòrcjunkùlë‘łac. (odpust) toties quoties ‘ile razy, tyle razy’,por.odpust porcjunkuli’

ùwiedzenié, ùwòdzenié, skùszenié, kùszenié‘uwiedzenie, uwodzenie’

warënczi dobri spòwiedzë‘warunki dobrej spowiedzi’
wãch, zmësł wãchù‘powonienie,zmysł powonienia’
wënadgrodzenié za krziwdë‘zadośćuczynienie’
wëznanié grzéchów‘wyznanie grzechów’

zdrok, zmësł zdrokù‘zrok,zmysł wzroku‘

żôl za grzéchë‘żal za grzechy’

 

6.Słownictwo związane z sakramentem kapłaństwa.

6.SŁOWIZNA SPARŁÃCZONÔ Z SAKRAMENTÃ KAPŁAŃSTWA.

Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka bédëje pòstãpną kaszëbską słowiznã sparłãczoną z sakramentã kapłaństwa:

Rada Języka Kaszubskiego proponuje następujące kaszubskie słownictwo związane z sakramentem kapłaństwa:

adhòrtacjô,-cji ‘adhortacja’

akòlita‘akolita’

alba,ksãżézgło ‘alba’

allokùcjô,-cji‘allokucja’

Almamater‘Almamater’

alumn‘alumn’

anachòreta, pùstelnik‘anachoreta’

anachòretizm,żëcéwpùstelni,naòdòsobnienim‘anachoretyzm’

aniwersôrz,roczëzna‘aniwersarz,rocznica’

apòsztolsczé kònstitucje‘konstytucje apostolskie’

apòsztolsczi nuncjusz‘nuncjusz apostolski’

arcëbiskùp ‘arcybiskup’

(arcë)biskùpiô,(arcë)diecezjalnôkùriô‘kuria(arcy)biskupia(arcy)diecezjalna’

archidiakon ‘archidiakon’

 

 

archimandrita‘archimandryta’

aspirant‘aspirant’

aspirantka‘aspirantka’

aspirantura‘aspirantura’

 

berło‘berło’

biret‘biret’

biskùp‘biskup’

titëlarny biskùp‘biskup tytularny’

biskupiô sakra‘sakra biskupia’

bracyszk,brat‘braciszek,brat’

brewe ‘brewe’

bùlla‘bulla’

 

celebret‘celebret’

cenobitizm,żëcé we wespòlëznie‘cenobityzm’

cenzór‘cenzor’

ceremóniô//ùroczëstosc//ùroczëzna,òbrzãd‘ceremonia’

ceremóniôrz,méster ceremóniów, òbrzãdów‘ceremoniarz,mistrz ceremonii’

cezaropapizm‘cezaropapizm’

chrzest zwònów‘chrzest dzwonów’

czëstosc‘czystość’

 

dalmatika‘dalmatyka’

dekret‘dekret’

chwôlący dekret ‘dekret pochwalny’

dëchòwny‘duchowny’

dëchòwny stón‘stan duchowny’

dëszpasturz‘duszpasterz’

diakón‘diakon’

diecezjô‘diecezja’

dispensa//zwòlnienié òd: pòstu, slëbù, wiekù‘dyspensa’

dormitorium‘dormitorium’

doskònałota‘doskonałość’

dzekón‘dziekan’

 

egzegeza,kritika tekstu‘egzegeza,kryty katekstu’

egzempcjô,-cji‘egzempcja’

egzorcysta‘egzorcysta’

egzorcyzm‘egzorcyzm’

 

 

ekskardinacjô,-cji ‘ekskardynacja’

Ekùmena‘Ekumena

elekt‘elekt’

encyklika‘encyklika’

erem,Erem‘erem’

eremita‘eremita’

eremitka‘eremitka’

eremitizm‘eremityzm’

ewanieliczné radë‘rady ewangeliczne’

Ewanieliô‘Ewangelia’

 

fanón//papieskô chùsta‘fanon’

fara‘fara’

fùrta‘furta’

fùrtión‘furtian’

fùrtiónka‘furtianka’

 

gwardión‘gwardian’

 

Henotikòn‘Henotikon’

Hestia‘Hestia’

hierarchicznota‘hierarchiczność’

hierarchiczny‘hierarchiczny’

hierarchiô,-ii ‘hierarchia’

hùmerôł‘humerał’

 

Imprimatur, dopùscenié do drëkù‘łac.Imprimatur ‘Niech się drukuje, tj.wolno drukować’

infirmer‘infirmer’

infirmeriô‘infirmeria’

infirmerka‘infirmerka’

infùła‘infuła’

infùłat‘infułat’

ingres‘ingres’

inkardinacjô,-cji ‘inkardynacja’

instalacjô,-cji‘instalacja’

introdukcjô,-cji ‘introdukcja’

inwestitura‘inwestytura’

 

jubilat‘jubilat’

jubilatka‘jubilatka’

 

 

 

jubileùsz‘jubileusz’

kanoniczné,kòscelné prawò‘praw okanoniczne,kościelne’

kanón‘kanon’

kanónik‘kanonik’

czestny kanónik‘kanonik honorowy’

kapitulny,jawerny kanónik‘kanonik kapitulny,rzeczywisty’

kanóniô‘kanonia’

kapa‘kapa’

kapelón‘kapelan’

kapitulôrz‘kapitularz’

kapituła‘kapituła’

katedralnô kapituła‘katedralna’

kòlegiackô kapituła‘kolegiacka’

òglowô,generalnô kapituła‘generalna’

prowincjalnô kapituła‘prowincjalna’

zôkònnô kapituła‘zakonna’

kapłaństwò,ksãżestwò‘kapłaństwo’

kardinalsczi kapelusz‘kapelusz kardynalski’

kardinôł‘kardynał’

katecheta,szkólny òd religii‘katecheta’

katechetka,szkólnô òd religii‘katechetka’

katechista‘katechista’

katechistka‘katechistka’

katedra‘katedra’

kaznodzeja, predich (ùewangelików)‘kaznodzieja’

klauzura‘klauzura’

klecha‘klecha’

klerik‘kleryk’

klôsztorné pannë‘klasztorne panny’

klôsztornôjizba,cela‘cela’

klôsztór‘klasztor’

pòdwójné,miészóné klôsztorë‘klasztory podwójne,mieszane’

kòadiutor‘koadiutor’

kòlegiata‘kolegiata’

kòloratka‘koloratka’

kòmeżka,kòmżô‘komża’

kònferencjô,-cji‘konferencja’

kònklawe‘konklawe’

kònkòrdat‘konkordat’

kònsekracjô,-cji ‘konsekracja’

kònsekrator‘konsekrator’

 

 

kònsystôrz‘konsystorz’

kòrnet‘kornet’

kòscelny‘kościelny’

kòscół katedralny, biskùpi‘kościół katedralny’

Kòsmòs‘Kosmos’

kôrbnica‘rozmównica’

ksądz‘kapłan,ksiądz’

 

laik‘laik’

legat, papiesczipòseł||pòsélca‘legat’

legatnuncjusz‘legatnuncjusz’

lektor‘lektor’

lektorium‘lektorium’

liturgiczné ruchna‘szaty liturgiczne’

 

mandat,zlécënk‘mandat’

manipùlôrz‘manipularz’

mantolet‘mantolet’

metropòlita‘metropolita’

ministrant,służka‘ministrant’

mitra‘mitra’

mnich,zôkònnik‘mnich’

mniszka,zôkònnica‘mniszka’

motuproprio,ôrt papiesczégò dekretu‘motuproprio’

mònach‘monach’

mònachina‘monachina’

mszalné Credo//Wierzã w Bòga‘Credo mszalne’

 

nadùżëcé władzë‘nadużycie władzy’

nadzwëczajny rozdôwôcz‘szafarz nadzwyczajny’

nakôz,nakazu‘nakaz’

natchnienié,inspiracjô‘natchnienie,inspiracja’

nawikùlariusz‘nawikulariusz’

Nihilobstat‘ Nicht nie je procëm łac. ‘Nihilobstat‘ Nic nie sprzeciwia się’

niższé swiãcenia (minorczi)‘święcenia niższe (minorki)’

nominat‘nominat’

nowicjat‘nowicjat’

nowicjusz‘nowicjusz’

nowicjuszka‘nowicjuszka’

nuncjusz‘nuncjusz’

apòsztolsczi nuncjusz‘nuncjusz apostolski’

 

 

òbleczënë‘obłóczyny’

òficjôł‘oficjał’

òpat‘opat’

òpatka, kseni, pòdwëższô klôsztorniców‘opacicha,ksieni’

òrdinacjô,-cji‘ordynacja’

òrdinand‘ordynand’

òrdinariusz‘ordynariusz’

òrdinator‘ordynator’

òrganista‘organista’

òrnôt‘ornat’

òstiariusz‘ostiariusz’

 

paliusz‘paliusz’

papiéż‘papież’

parafiô,-ii ‘parafia’

parlatorium‘parlatorium’

paroch‘paroch’

pastorôł,biskùpiô palëca‘pastorał’

pastór‘pastor’

pasturz‘pasterz

patrijarcha‘patriarcha’

pektorôł,napiersny krziż‘pektorał’

pelerina‘peleryna’

piestrzéń (rëbôka)‘pierścień(rybaka)’

piuska,czôpùszk‘piuska’

plankt planktus, żałobnôpiesnia||żôlnô piesnia‘plankt, planktus’

plebaniô,-ii ‘plebania’

plenarium‘plenarium’

pòddóny‘poddani’

pòdwëższi, pòdwëższô‘przełożony,przełożona’

pòkòra‘pokora’

pòp‘pop’

pòsłësznota, słëchanié‘posłuszeństwo’

pòstulant‘postulant’

pòstulantka‘postulantka’

pòstulat‘postulat’

pòwòłanié‘powołanie’

pôsk,pasyk‘pasek’

prałat‘prałat’

precedencjô,-cji‘precedencja’

prefekt‘prefekt’

 

 

prekònizacjô,-cji‘prekonizacja’

primas‘prymas’

probacjô,-cji ‘probacja’

probòstwò‘probostwo’

probòszcz‘proboszcz’

probòszczowsczi egzamin, e.na probòszcza‘egzamin proboszczowski’

profes‘profes’

profesjô,-sji,złożenié klôsztornëch slëbów‘profesja’

profeska‘profeska’

promùlgacjô,-cji‘promulgacja’

przeòr, prior, pòdwëższi klôsztorników‘przeor,prior’

przeòrësza, pòdwëższô klôsztorniców‘przeorysza’

przeszkòda‘przeszkoda’

pùstelnica‘pustelnica’

pùstelnictwò‘pustelnictwo’

pùstelnik‘pustelnik’

pùstelniô‘pustelnia’

 

racjonôł‘racjonał’

rãkawiczczi‘rękawiczki’

refektôrz‘refektarz’

rekluz‘rekluz’

rekluza‘rekluza’

renuncjacjô,-cji, zrzeczenié sã ùrzãdu‘renuncjacja’

reskript‘reskrypt’

rewerenda,ksãżi òbleczënk‘rewerenda’

rezydent‘rezydent’

roketa,prałackô abò kanonicznô kòmżô, kòmeżka‘rokieta’

 

sekretôrz‘sekretarz’

skriptorium‘skryptorium’

słëpnik‘słupnik’

słëpnictwò‘słupnictwo’

sobòrowi òjcowie‘ojcowie soborowi’

sobór‘sobór’

sodalëska‘sodaliska’

sodalicjô,-cji‘sodalicja’

sodalis‘sodalis’

sostra,sostrziczka,sosterka‘siostra,siostrzyczka’

stalle‘stalle’

stauropigiô,-ii‘stauropigia’

 

 

stëlita‘stylita’

stëlitizm‘stylityzm’

stréfle,l.poj.stréfla‘pończochy’

stuła‘stuła’

subdiakón‘subdiakon’

sufragan‘sufragan’

sukcesjô-sji,nôslédnictwò‘sukcesja’

sukcesor,nôslédnik‘sukcesor’

supremacjô,-cji ‘supremacja’

sutanna,rewerenda‘sutanna’

Swiãti Òjc ‘Ojciec Święty’

synagòga, bóżnica‘synagoga’

synod‘synod’

 

tercjarka, tercjariuszka,z trzecégò zôkònu‘tercjarka, tercjariuszka’

tercjôrz‘tercjarz,tercjariusz’

tiara‘tiara’

 

tonzura,plech‘tonsura’

towarzëstwò‘towarzystwo’

trzecy zôkón‘trzeci zakon’

tunicela‘tunicela’

turiferariusz,ministrant kadzëdła, służka kadzëdła‘turyferariusz’

 

ùbòdżëzna‘ubóstwo’

Ùniversum‘Universum’

ùprowadzenié dzéwczëca łac. raptus puellae‘porwanie dziewczyny,panny’

ùrząd‘urząd’

 

wakans‘wakans’

wakat‘wakat’

Waszô, Jegò Swiãtoblëwòsc‘Wasza, Jego Świątobliwość’

welón, szlejer‘welon’

Westa‘Westa’

westalka‘westalka’

wëższé swiãcenia‘święcenia wyższe’

wiceòficjôł‘wiceoficjał’

wikari‘wikary’

wikariusz‘wikariusz’

wikariuszowsczi egzamin, e.na wikarégò‘egzamin wikariuszowski’

wiridôrz‘wirydarz’

 

 

 

władika‘władyka’

wspólny stół‘wspólny stół’

Wszechswiat‘Wszechświat’

 

zandale,l.p.zandala‘sandały’

zbór‘zbór’

zelator‘zelator’

zgromadzenié‘zgromadzenie’

zôkònné kònstitucje‘konstytucje zakonne’

zôkònné  slëbë‘ślubyzakonne’

czasowé‘czasowe’

prosté‘zwykłe’

ùroczësté‘uroczyste’

wieczësté‘wieczyste’

zôkònnéżëcé‘życiezakonne’

zôkònnica,klôsztornica,klôsztornô panna‘zakonnica’

zôkònnik,klôsztornik‘zakonnik’

zôkònnô regla/regùła‘regułazakonna’

zôkón‘zakon’

proszącé,klëczné zôkònë,mendikancë‘zakony żebrzące,jałmużnicze, mendykanci’

zôkrëstión‘zakrystian’

zwònnica ‘dzwonnica’

zwònnik‘dzwonnik’

 

Uzupełnienie uchwały nr 2/RJK/2011 z dnia 29.08.2011r.

DODÔWK DO ÙCHWÔLËNKÙ NR 2/RJK/2011 Z DNIA 29.08.2011

Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka bédëje pòstãpną kaszëbską słowiznã sparłãczoną z nazéwnictwã òglowech znaków interpùnkcyjnëch w kaszëbsczim jãzëkù:

Rada Języka Kaszubskiego proponuje następując ekaszubskie słownictwo związane z nazewnictwem podstawowych znaków interpunkcyjnych w języku kaszubskim:

 

’–apòstrof‘apostrof’

„”–cëzysłów, cëznik‘cudzysłów’

’–definicyjny||pòjedinczi cëzysłów (pòtoczno:łapczi)‘cudzysłów definicyjny(pot.łapki)’

:–dwapùnkt‘dwukropek’

()–klamra,parentezô,-ë ‘nawias’

,–kòma‘przecinek’

-–pauza,mëslëna‘myślnik,kreska’

?–pëtownik‘znak zapytania,pytajnik’

.–pùnkt‘kropka’

;–strzédnik‘średnik’

/–szréjnik‘ukośnik’

!–wëkrzëknik‘wykrzyknik’

...–wielepùnkt‘wielokropek’

5.Słownictwo związane z sakramentem i obrzędem chrztu.

5.SŁOWIZNA SPARŁÃCZONÔ Z SAKRAMENTÃ I ÒBRZÃDÃ CHRZTU.

Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka bédëje pòstãpną kaszëbską słowiznã sparłãczoną z sakramentã chrztu:

Rada Języka Kaszubskiego proponuje następujące kaszubskie słownictwo związane z sakramentem i obrzędemchrztu:

abiuracjô,-i‘abiuracja’
anabaptista‘anabaptysta’
anatéma‘anatema’

baptista‘baptysta’
baptisterium‘baptysterium’
biôłé ruchno‘biała szata’

chrzcelnica-ë,chrzestnica-ë ‘chrzcielnica’

chrzcónka‘chrzcionka’
chrzesniôczka‘chrześniaczka’
chrzesniôk‘chrześniak’
chrzest,chrztu‘chrzest’
chrzest krwi‘chrzest krwi’

chrzest pragniączczi‘chrzest pragnienia’

 

chrzestné miono‘imię chrzestne’
chrzestnô matka‘matka chrzestna’
chrzestny‘rodzice chrzestni’
chrzestny òjc‘ojciec chrzestny’

dëchòwi òjc ‘duchowy ojciec’
dëchòwô matka‘duchowa matka’

ekskòmùnika,wëłączenié z Kòscoła‘ekskomunika’
embòlizm‘embolizm’

generalny||òglowi‘generalny’

heretik‘heretyk’
herezjarcha‘herezjarcha’
herezjô,-i‘herezja’

immùnitet‘immunitet’
indult‘indult’
interdikt‘interdykt’

katecheta,szkólny òd religii‘katecheta’
katechùmenat‘katechumenat’
katechùmeni‘katechumeni’
katézmùs‘katechizm’

kmòter‘staropòlsczé:kmotr,ojciec chrzestny’
kmòtra‘staropòlsczé:kmotra,matka chrzestna’
kùm‘kum’
kùma‘kuma’
kùs miru‘pocałunek pokoju’

môlowi‘lokalny’

neòfita‘neofita’
nowòòchrzcéńc, nowòòchrzcony‘nowoochrzceniec’

òrtodoks‘ortodoks’
òrtodoksjô,-i‘ortodoksja’

partikùlarny‘partykularny’
persónowi‘osobowy’

 

pòléwanié‘polewanie’
pònurzenié‘ponurzenie’
prefekt‘prefekt’
przedawnienié, zasedzenié‘przedawnienie, zasiedzenie’
przëwiléj, przëwileju‘przywilej’

rëchcëcél,rëchcëcela‘chrzciciel’
rëchcënë,-ów‘chrzciny’

schizma‘schizma’
schizmatik‘schizmatyk’
sekcôrz, sekcarza‘sekciarz’
sekta‘sekta’

wiérny, Bòżi lud, Bożégò lëdu‘wierni, lud Boży’

wiôldżi, dużi (pôlc)‘kciuk’

zanurzanié‘zanurzanie’

 

Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka bédëje pòstãpną kaszëbską słowiznã sparłãczoną ze spòdleczną terminologią medialną:

Rada Języka Kaszubskiego proponuje następujące kaszubskie słownictwo związane z podstawową terminologią medialną

akapit,  łac. alinea‘akapit,łac.alinea
atlas‘atlas’

biografiô, żëcopis‘biografia’
biuletin‘biuletyn’
blog‘blog’

czat‘czat’
cządnik‘czasopismo’

debata‘debata’
depesza‘depesza’
diskùsjô,-sji ‘dyskusja’
dniowi zôpisnik||dniownik‘diariusz’
dniownik‘dziennik’
dniownik wanodżi‘dziennik z podróży’
dwamiesãcznik‘dwumiesięcznik’
dwatidzénik‘dwutygodnik’

 

fabùlarny repòrtôż‘reportaż fabularny’
felietón‘felieton’
filmòwi repòrtôż‘reportaż filmowy’
fòtorepòrtôż,-ażu ‘fotoreportaż’

gazétné gatënczi,ôrtë‘gatunki dziennikarskie’
geògrafnô kôrta,mapa‘mapa’
główka‘główka’

hipertekst‘hipertekst’

jinfògrafika‘infografika’
jinfògrafiô‘infografia’
jinfòrmacjô,-cji ‘informacja’
jinfòrmacyjné gatënczi,ôrtë‘gatunki informacyjne’
jintimny dniownik‘dziennik intymny’

kòmentôrz, dopòwiesc‘komentarz’
kòrespòndencjô,-cji ‘korespondencja’

lead,lid ‘lead,lid’
lëst doredakcji‘list doredakcji’
lëteracczé gatënczi, ôrtë‘gatunki literackie’

łisk ‘flash,flesz’

media,-ów‘media’
medialny‘medialny’
miesãcznik‘miesięcznik’

nekrolog‘nekrolog’
nadczidka1.‘notatka’,2.‘wzmianka’

òtemkłi||òdemkłi lëst‘list otwarty’

pamiãtnik‘pamiętnik’
pisarsczi‘pisarski’
pisôrz, runita‘pisarz’
pògraniczné gatënczi, ôrtë‘gatunki pograniczne’
pòrtret‘portret’
pòstacjô,-cji ‘sylwetka,postać’

 

pòwiesc, roman w dzélach‘powieść w odcinkach’
półrocznik‘półrocznik’
problemòwi repòrtôż‘problemowy reportaż’
przezér||przezérk gazétnictwa‘przegląd prasy’
pùblicysta‘publicysta’
pùblicystika‘publicystyka’
pùblicystka‘publicystka’
pùblicystné gatënczi, ôrtë‘gatunki publicystyczne’

radiowi repòrtôż‘radiowy reportaż’
rapòrt‘raport’
raptulôrz‘raptularz’
relacjô,-cji ‘relacja’
repòrtéra‘reporter’
repòrtérka‘reporterka’
repòrtôż‘reportaż’
rocznik‘rocznik’

sprawòzdënk,sprawòzdanié‘sprawozdanie’
sztambùch‘szkic’

tabela‘tabela’
telewizyjny repòrtôż‘telewizyjny reportaż’
tidzeniowô kronika‘kronika tygodniowa’

ùkazywanié sã‘ukazywanie się’
ùsôdzca esejów‘eseista’
ùsôdzk, articzel, tekst‘artykuł’

wdôr‘wspomnienie’
wëdowiédzô‘wywiad’
wstãpny ùsôdzk, articzel‘artykuł wstępny’

zamkłosc‘treść,zawartość’
zôpòwiesc‘zapowiedź’

żëcopis,łac.curriculumvitae,c.v.,
biografiô‘życiorys,łac.curriculumvitae,c.v.

W kaszëbsczim jãzëkù fùnkcjonëją niechtërne pòlsczé òrtograficzné regle.

1.  Wiôlgą i môłą lëtrã w kaszëbsczim jãzëkù stosëjemë tak samò jak w pòlsczim jãzëkù.

2.  W kaszëbsczim jãzëkù jistnieją pòstãpné główné interpùnkcyjné znaczi:

 

W języku kaszubskim funkcjonują niektóre polskie reguły ortograficzne:

1.  Wielką i małą literę w języku kaszubskim stosujemy tak jak w języku polskim.

2.  W języku kaszubskim istnieją następujące główne znaki interpunkcyjne:

. – kropka;

, – przecinek;

- – kreska;

: – dwukropek;

() – nawias;

„” – cudzysłów;

? – znakzapytania;

! – wykrzyknik;

; – średnik.

 

 

Ne znaczi w kaszëbsczim jãzëkù są ùżiwóné jistno jak w pòlsczim jãzëkù.

Znaków tych w języku kaszubskim używa się tak samo jak w języku polskim.

 

Kaszëbsczé pòzwë interpùnkcyjnëch znaków zamieszczoné są w ùchwôlënkù

NR11/RJK/2011

Kaszubskie nazwy znaków interpunkcyjnych zostały zamieszczone w uchwale nr

11/RJK/2011

 

3. Słownictwo związane z okresem zwykłym.

3. SŁOWIZNA SPARŁÃCZONÔ  ZE ZWIKŁIM CZASÃ.

Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka bédëje pòstãpną kaszëbską słowiznã sparłãczoną ze zwikłim czasã:

Rada Języka Kaszubskiego proponuje następujące kaszubskie słownictwo związane z okresem zwykłym:

 

Barbôrka ‘Barbórka’

błażejczi‘błażejki’

Bòżé Cało‘Boże Ciało’

 

Christusa Króla Wszechswiata‘Chrystusa Króla Wszechświata’

 

Dżadë‘Dziady’

 

gregóriónczi‘gregorianki’

gùslôrz,gùslarza‘guślarz’

 

Halloween‘Halloween’

Hestia‘Hestia’

 

kampanonimiô‘kampanonimia’

katarzinczi‘katarzynki’

kazuczi‘kaziuki’

 

 

Matczi Bòsczi Bòlesny‘Matki Boskiej Bolesnej’

Matczi Bòsczi Królewi Kòscoła‘Matki Boskiej Królowej Kościoła’

Matczi Bòsczi Łaskawi‘Matki Boskiej Łaskawej’

Matczi Bòsczi Majewi||Matczi Bòsczi Kwiatowi‘Matki Boskiej Królowej Polski’

Matczi Bòsczi Pòceszny||Matczi Bòsczi Pòceszeniô‘Matki Boskiej Pocieszenia’

Matczi Bòsczi Różańcowi||Matczi Bòsczi Wãgòrny‘Matki Boskiej Różańcowej’

Matczi Bòsczi Séwny‘Matki Boskiej Siewnej’

Matczi Bòsczi Szkaplérzny||Matczi Bòsczi Jagòdowi‘Matki Boskiej Szkaplerznej’

Matczi Bòsczi Wëkùpny‘Matki Boskiej od Wykupu Niewolników’

Matczi Bòsczi Zélny‘Matki Boskiej Zielnej’

mercedëscë‘mercedyści’

môrcynczi‘marcinki’

 

Narodzeniô NMPannë‘Narodzenia NMPanny’

 

Pantokrator‘Pantokrator’

Pańsczé Przemienienié‘Przemienienie Pańskie’

parafiada‘parafiada’

pawełczi‘pawełki’

 

stëpa‘stypa’

Swiãto Dzãkòwnotë/Swiãto Dzãkòwaniô‘Święto Dziękczynienia’

 

trënitôrz,trënitarze‘trynitarz,trynitarze’

trëzna‘tryzna’

 

walentinczi‘walentynki’

Westa‘Westa’

westalka‘westalka’

Wniebòwzãcô NMPannë‘Wniebowzięcia NMPanny’

Wszëtczich Swiãtëch‘Wszystkich Świętych’

Wszëtkòmògący‘Wszechmogący’

 

ZasniãcéNMPannë‘ZaśnięcieNMPanny’

Zôdëszczi,ZôdësznyDzéń‘Zaduszki,DzieńZaduszny’

 

4.Słownictwo związane z sakramentami świętymi (generalia).

 

Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka bédëje pòstãpną kaszëbską słowiznã sparłãczoną ze swiãtima sakramentama (generalia):

Rada Języka Kaszubskiego proponuje następujące kaszubskie słownictwo związane z sakramentami świętymi (generalia):

ameliorizacjô,-i‘amelioryzacja’

apòstata‘apostata’

apòstazjô,-i‘apostazja’

aretologiô,-ii‘aretologia’

 

bigamiô,-ii‘bigamia’

bòsczé, teologiczné, wlónécnotë‘cnoty boskie, teologiczne, wlane’

 

charakter‘charakter’

charitologiô,-ii‘charytologia’

charizma‘charyzma’

charizmat‘charyzmat’

cnota‘cnota’

 

dewòcjonalia,-ów‘dewocjonalia’

dzyrskòsc‘męstwo’

 

 

kardinalné, głównécnotë‘cnoty kardynalne, główne’

ksãga chrztów‘księga chrztów’

ksãga slëbów||zdënków‘księga zaślubionych’

ksãga ùmarłëch‘księga zmarłych, zgonów’

 

miłota‘miłość’

mòralné, zwëkòwécnotë‘cnoty moralne, obyczajowe’

 

naszińsczé cnotë  ‘cnoty obywatelskie’

Netemerełac. Netemere ‘bez zwłoki’

niestwòrzonô łaska‘łaska niestworzona’

nôdzeja‘nadzieja’

 

òbmëslnota‘roztropność’

 

pierwòrodny grzéch‘grzech pierworodny’

pòligamiô,-ii‘poligamia’

 

rekóncyliacjô,-ii‘rekoncyliacja’

rozdôwôcz‘szafarz’

Rzimsczi Sakramentôrz, Rzimsczégô Sakramentarza‘Sakramentarz Rzymski, Sakramentarza Rzymskiego’

 

sakrament‘sakrament’

sakrament ùmarłëch‘sakrament umarłych’

sakrament żëwëch‘sakrament żywych’

sakramentalia,-ów  ‘sakramentalia’

sprawiedlëwòta‘sprawiedliwość’

stwòrzonô łaska‘łaska stworzona’

 

temperancjô,-i,strzëmòwnota-ë ‘umiarkowanie’

 

ùczinkòwô łaska‘łaska uczynkowa’

ùprzedzającô łaska‘łaska uprzedzająca’

ùswiãcającô łaska ‘łaska uświęcająca’

 

wada‘wada’

wespółdzejającô łaska‘łaska współdziałająca’

wiara‘wiara’

 

żegnanié,-ô‘żegnanie’

1.Słownictwo związane z okresem Bożego Narodzenia.

1.SŁOWIZNA SPARŁÃCZONÔ Z CZASÃ GÒDÓW.

Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka bédëje pòstãpną kaszëbską słowiznã sparłãczoną z czasã Gòdów:

Rada Języka Kaszubskiego proponuje następujące kaszubskie słownictwo związane z okresem Bożego Narodzenia:

adwent ‘adwent’

andrzejczi‘andrzejki’

Bògùrodzëca‘Bogurodzica’

brilańtowé gòdë‘brylantowe gody’

brzózka‘brzoza’

 

dana‘świerk’

diamańtowé gòdë‘diamentowe gody’

dwanôstnica‘dwunastnica’

 

Epifaniô, Òbjawienié, Trzech Królów‘Epifania, Objawienie, Trzech Króli’

eulogie‘eulogie’

 

Gòdë,Bòżé Narodzenié‘Boże Narodzenie’

gòdë w Galilesczi Kanie‘gody w Kanie Galilejskiej’

 

 

gòdné‘godne’

gòdnik, gòdan ‘grudzień’

gòdzynczi‘godzinki’

Gromica, Gromice‘Gromnica, Gromnice’

gromicznik‘luty’

gwiôzdczi, gwiżdże‘przebierańcy bożonarodzeniowi’

Gwiôzdka‘Gwiazdka’

 

heortologiô‘heortologia’

heortonimiô‘heortonimia’

herodë‘herody’

inkarnacjô‘inkarnacja’

jasełka‘jasełka’

Kalenda‘Kalenda’

kòlãda‘kalęda’

kòlãdnicë‘kolędnicy’

 

Matczi Bòsczi Gromiczny‘Matki Boskiej Gromnicznej’

Matczi Bòsczi Sniéżny‘Matki Boskiej Śnieżnej’

mszôanielskô, królewskô, pasterskô (pasterka)‘msza anielska, królewska, pasterska (pasterka)’

 

na nen Rok‘Dosiego Roku’

Niepòkalané Pòczãcé NMPannë, Matka Bòskô Adwentowô‘Niepokalane Poczęcie NMPanny’

Niepòkalanégò Serca NMPannë‘Niepokalanego Serca NMPanny’

Nowé Lato, Nowé Latkò‘Nowe Lato, Nowe Latko’

Nowi Rok‘Nowi Rok’

 

Òfiarowanié Pana Jezësa w Swiãtnicë‘Ofiarowanie Pana Jezusaw Świątyni’

òpłôtk‘opłatek’

òtrąbiwanié adwentu‘otrąbywanie adwentu’

 

panëszka‘przodownik przebierańców’

panichida‘panichida’

pasterka‘pasterka’

pastorałka ‘pastorałka’

perłowégòdë, wieselé‘godyperłowe’

 

 

pierwòrodny syn‘syn pierworodny’

pòdłazniczka‘podłaźniczka’

pòłożnô, grótka‘położna’

pòłóg, szestnica‘połóg’

pòstnik‘postnik’

pôcorowé gòdë, wieselé‘gody koralowe’

pùstônoc‘pustanoc’

 

rórotka‘roratka’

rôrotë‘roraty’

rubinowé gòdë, wieselé‘gody rubinowe’

 

srébrné gòdë,wieselé‘srebrne gody’

swiãti młodëchny, niewiniątka‘święci młodziankowie, niewiniątka’

Swiãto Òczëszczeniô NMPannë‘Święto Oczyszczenia NMPanny’

Swiãto Swiatłów‘Święto Świateł’

Swiãto Zetkaniów‘Święto Spotkań’

Szczodrôczi‘Szczodraki’

 

Trzech Króli, Epifaniô, Òbjawienié‘Trzech Króli, Epifania, Objawienie’

turóń‘turoń’

 

wiérzba, jeżbina‘wierzba’

wieselné gòdë‘gody weselne’

Wigiliô, Wilëjô‘Wigilia,Wilia’

 

zległô‘położnica’

złoté gòdë, wieselé‘złote gody’

 

żelazné gòdë, wieselé‘żelazne gody’

 

2.Słownictwo związane z okresem wielkanocnym.

2.SŁOWIZNA SPARŁÃCZONÔ Z CZASÃ JASTRÓW.

Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka bédëje pòstãpną kaszëbską słowiznã sparłãczoną z czasã Jastrów:

Rada Języka Kaszubskiego proponuje następujące kaszubskie słownictwo związane z okresem wielkanocnym:

abstinencjô,-i‘abstynencja’

abstinent‘abstynent’

abstinentka‘abstynentka’

Antipascha‘Antypascha’

 

biôłô niedzela‘niedziela biała’

 

dëgòwac, dëgòwanié‘dyngować, dyngowanie’

dëgùsë‘dyngus’

dzéńdzëkczënieniô za plónë‘dzieńdziękczynienia za zbiory’

dzéń Zwiastowaniô NMPannë‘dzień Zwiastowania NMP (25III)’

 

jakòscowi pòst‘post jakościowy’

Jastra, Jastrë, Wiôlgônoc‘Wielkanoc’

jiloscowi pòst‘post ilościowy’

 

karnawôł‘karnawał’

 

 

kòjincydencjô‘koincydencja’

 

malowónczi‘malowanki’

Matczi Bòsczi Kwietny, Òżiwiający, Roztwòrny‘Matki Boskiej Kwietnej, Ożywiającej, Roztwornej’

miãsopùstnô niedzela‘niedziela mięsopustna’

 

Nawiedzenié NMPannë‘Nawiedzenie NMPanny’

niedzela czôrnô, niedzela Pańsczi Mãczi‘niedziela czarna, niedziela Męki Pańskiej’

niedzela Dobrégò Pasturza‘niedziela Dobrego Pasterza’

niedzela Miłoserdzô‘niedziela Miłosierdzia’

Niedzela Palmòwô, kwietnô, wiérzbòwô‘Niedziela Palmowa, kwietna, wierzbowa’

 

òbléwanié‘oblewanie’

òstatczi‘ostatki’

Òstatnô Wieczerzô‘Ostatnia Wieczerza’

 

Pańsczé Wniebòwstąpienié‘Wniebowstąpienie Pańskie’

Pascha‘Pascha’

paschôł, paschału‘paschał’

Piãcdzesątnica, Pincdzesątnica‘Pięćdziesiątnica’

pisónczi‘pisanki’

Pòpielc, strzoda pòpielcowô‘Popielec, środa popielcowa’

przedpòscé‘przedpoście’

przeńdzenié‘przewód’

przewòdniô niedzela‘niedziela przewodnia’

 

rezurekcjô‘rezurekcja’

 

Sédemdzesątnica‘Siedemdziesiątnica’

slédzëk‘śledzik’

starozôpùstnô niedzela,stôri zôpùst‘niedziela starozapustna,stary zapust’

swiãcenié jastrowëch strawów‘święcenie pokarmów’

swiãconé jastrowé strawë‘święcone’

Swiãto Celtów, Kùczczi, Swiãto Kùczków, Scenopegiô‘Święto Namiotów, Kuczki, Święto Kuczek, Scenopegia’

Swiãto miona Jezës‘Święto imienia Jezus’

Swiãto Òberznieniô Pana Jezësa‘Święto Obrzezania Pana Jezusa’

Swiãto Plónów‘Święto Zbiorów’ Swiãto Tidzeniów‘Święto Tygodni’ Swiãtô Rodzëna‘Święta Rodzina’

 

 

sw. Szczepana‘św. Szczepana’ (26XII)

Szescdzesątnica‘Sześćdziesiątnica’

szopka‘szopka’

sztërdzescëdniowi pòst, sztërdzestodniowi pòst‘czterdziestodniowy post’

sztërdzestnica, sztërdzestówka‘czterdziestnica, czterdziestówka’

 

Wiôldżi Czwiôrtk‘Wielki Czwartek’

Wiôldżi Piątk‘Wielki Piątek’

Wiôldżi Pòst‘Wielki Post’

Wiôlgô Sobòta‘Wielka Sobota’

 

Zeloné Swiãta, Zeloné Swiątczi, Zesłanié Swiãtégò Dëcha,Piãcdzesątnica‘Zielone Święta, Zielone Świątki, Zesłanie Ducha Świętego, Pięćdziesiątnica’

zôpùstë‘zapusty’

zôpùstnô niedzela‘niedziela zapustna’

Zwiastowanié NMPannë, Matka Bòskô Roztwòrnô||Matka Bòskô Strómnô|| Matka Bòskô Strumiannô‘Zwiastowanie NMPanny’

Słowizna sparłãczonô z lasã

Słownictwo związane z lasem:

bòrówczi‘borówki’

brzozôk‘brzozak’

brzózka‘brzoza’

bùk‘buk’

chójka‘sosna’

chrząszcz‘chrząszcz’

dana‘świerk’

daniél,daniela‘daniel’

dąb,dãba‘dąb’

dzëdzół,dzëdzoła/dzãcół,dzãcoła/dzëdzón,dzëdzóna‘dzięcioł’

dzëk/dzëkôswinia‘dzik’

drzewò,drzewa,drzéw/drzewów‘drzewo’

 

gajewizna‘podszyt’

gniôzdo‘gniazdo'

gromadnik ‘opieńka’

grzib,grzëbë‘grzyb’

jagòda,jagòdë,jagód/jagòdów‘jagoda’

jałówc,jałówca‘jałowiec’

jasón,jasóna‘jesion’

jeléń,jelenia‘jeleń’

jéż,jeża ‘jeż’

jôpsc‘borsuk’

kania‘kania’

kasztón,kasztana‘kasztanowiec’

klón,klóna‘klon’

kòrunëdrzéwiãt‘koronydrzew’

krze'krzewy';czerz,krza‘krzew’

kùna‘kuna’

lasëzna/brzid,brzëdu‘runoleśne’

leszczëna‘leszczyna’

lës,lësa ‘lis’

łos‘łoś’

mëga‘komar’

mësz‘mysz’

mòtil,mòtëla‘motyl’

mrówka‘mrówka’

òrzeł,òrzła‘orzeł’

pajiczëna‘pajęczyna’

pajk‘pająk’

pãpk‘maślak’

peperlëszka‘kurka’

pòdscelënk‘ściółka’

pòtrus‘muchomor’

pôsnik‘paśnik’

prôwdzywk‘borowik’

ptôszidómk/ptôszôbùdka‘budkalęgowa’

 

rëda,zemiô‘gleba’

ridzk‘rydz’

sarna‘sarna’

skòczk‘konikpolny’

smôrszcz/slëmiéń,slëmienia/smólsz,smólsza‘ślimak’

sokół,sokòła/jastrzëbôk‘sokół’

sowa/slépnica‘sowa’

sykórka‘sikorka’

wãdzëbôk‘dżdżownica’

wieszczówka,wiewiórka‘wiewiórka’

wilk‘wilk’

zajc(zajckwznaczeniumłodyzając;też zôjk)‘zając’

żaba‘żaba’

żuber,żubra‘żubr’

Słowizna sparłãczonô z wòdą

Słownictwo związane z wodą:

czijónka‘kijanka’

kaczka ‘kaczka’

kalmùs ‘tatarak’

karus‘karaś’

kôłp,kôłpia‘łabędź’

òkùnk‘okoń’

perkóz,perkòza‘perkoz’

planktón,planktona‘plankton’

płotka‘płoć’

rek ‘rak’

stôw,stawù‘staw’

strzëna‘trzcina’

swórka‘małż’

 

szczëka‘szczupak’

wòda‘woda’

wòdnôrzãsa‘rzęsawodna’

wòdnypajk‘pająkwodny’

wôżka‘ważka’

żaba‘żaba’

Jinô słowizna:

Słownictwo inne:

kònsumeńt‘konsument’

produceńt‘producent’

reduceńt‘reducent’

dwadzesce gradów cepła‘20°C’

grôd,grada/stãpiéń,stãpienia,stãpieniów‘stopień’

òsmënôsce gradów cepła‘18°C’

sétmë gradów cepła‘7°C’

sztërë gradë cepła‘4°C’

 

baromôłô‘bardzomała’

głãbiô/głãbòkòsc‘głębokość’

miészô‘mniejsza’

rozłożenié cepłotë‘rozkład temperatury’

strefa pòdwòdnëch i pławnëch roscënów‘strefa roślinności zanurzonej i pływającej’

strefa pòdwòdnëch roscënów z pławnyma lëstama‘strefa roślinności zanurzonej o liściach pływających’

ùbrzegòwé roscënë‘roślinnośćprzybrzeżna’

wielota tlenu‘zawartośćtlenu’

wiôlgô‘duża’

wòdné zdrzadło‘lustrowody’

żëcé w wòdze‘życiewwodzie’

 

dzesãc minut do jednôsti‘10.50’

piãc pò czwiôrti‘4.05’

piãtnôsce pò ósmi/wiertel pò ósmi ‘8.15’

pół szósti‘5.30’

zapiãcósmô‘7.55’

 

za piãc pół czwiôrti/dwadzesce piãc pò trzecy ‘3.25’

za piãtnôsce dzesątô/wiertel do dzesąti ‘9.45’

zédżer,zégra‘zegar’