Uchwały 2012

Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka bédëje pòstãpną kaszëbską słowiznã sparłãczoną z gramaticzną terminologią tëczącą sã składni:

Rada Języka Kaszubskiego proponuje następujące kaszubskie słownictwo związane z terminologią gramatyczną dotyczącą składni:

dodôwkòwé wëznaczniczi:‘dodatkowe wyznaczniki:’
czerëjącé ‘skierowujące’
krzikôcze ‘wołacze’

nawlékającé ‘nawiązujące’

drëgòréżné dzéle zdaniô:‘drugorzędne części zdania:’
dopełnienié, òbiekt: ‘dopełnienie:’

blëższé‘bliższe’
dalszé ‘dalsze’

dôwôczowé, datiwòwé‘celownikowe’
nôrzãdzôczowé, instrumentalowé ‘narzędnikowe’

orzékającé‘orzekające’

rodzôczowé, genetiwòwé‘dopełniaczowe’

pòmòcnégò faktora‘czynnika pomocniczego’

przëmiónkòwé‘przyimkowe’

przërównëjącé‘porównawcze’

towarzësznégò faktora‘czynnika towarzyszącego’

winowôczowé, akùzatiwòwé‘biernikowe’

przëdôwk, atribùt:‘przydawka, atrybut:’
charakterizëjący ‘charakteryzująca’
dofùlowùjący ‘dopełniająca’

jistnikòwi‘rzeczowna’
leżnotowi‘okolicznościowa’
mionoczasnikòwi ‘imiesłowowa’
nieprzënôleżnotowi, nieprzënôleżny ‘niewłaściwościowa’

òrzékający‘orzekająca’
òsoblëwi ‘osobliwa’
przëmiónkòwi ‘przyimkowa’
przënôleżnotowi, przënôleżny ‘przynależnościowa, właściwościowa’
rodzôczowi ‘dopełniaczowa’
subiektowi ‘podmiotowa’
wëapartniający‘wyodrębniająca’

wielotny‘ilościowa’

znankòwnikòwi‘przymiotna’

towarzësznik, òkòlëcznik‘okolicznik:’
akcesorijny ‘akcesoryjny’
célu ‘celu’
czasu ‘czasu’
jistnikòwi ‘rzeczowny’

môlu‘miejsca’
òrãdzë ‘względu’

òsoblëwi‘osobliwy’
ôrtu ‘sposobu’

przëczasnikòwi‘przysłowny’

przëczënë‘przyczyny’
przëzwòleniô ‘przyzwolenia’

skùtkù‘skutku’

stãpnia i miarë‘stopnia i miary’
zastrzedżi ‘warunku’

 

dzélëk zdaniô‘składnik’

 

główné dzéle zdaniô: ‘główne części zdania:’

łącznik‘łącznik’

òrzeczenié, predikat‘orzeczenie:’

czasnikòwé‘czasownikowe’
mionowé ‘imienne’

pòdmiot, subiekt‘podmiot:’
domëslny, ùkrëti ‘domyślny, ukryty’
gramaticzny ‘gramatyczny’
logiczny ‘logiczny’
logiczno-gramaticzny ‘logiczno-gramatyczny’

 

mòwa:‘mowa:’
niezanôleżnô ‘niezależna’
zanôleżnô ‘zależna’

 

nôstãpnik‘następnik’

 

òbznôjmienié‘oznajmienie’

òrzecznik‘orzecznik’

 

periód, periodu‘okres, period’

pòprzédnik‘poprzednik’

przestawiony szëk słów ‘szyk przestawny’

 

równowôżnik zdaniô:‘równoważnik zdania:’

mionoczasnikòwi równoważnik zdaniô‘imiesłowowy równoważnik zdania’

 

słowa bùten zdaniô:‘wyrazy poza zdaniem:’

krziknik ‘wykrzyknik’

wòłôcz, wòkatiw, krzikôcz ‘wołacz’

stosënk midzë dzélëkama zdaniô: ‘stosunek międzyskładnikami zdania:’
niewespółrzãdny: związk ‘niewspółrzędny: związek’

główny, òrzékający‘główny, orzekający’
związczi òkréslającé, pòbòczné: ‘związki określające, poboczne:’
przënôleżnotë ‘przynależności’
rządu ‘rządu’
zgòdë ‘zgody’

wespółrzãdny: réga ‘współrzędny: szereg’

 

ùsôdzba zdaniów, syntaksa ‘składnia, syntaksa’

 

wëpòwiedzenié ‘wypowiedzenie’    

ùłómkòwé ‘ułamkowe’

wërażenié: ‘wyrażenie:’
przërównëjącé ‘porównawcze’
przëmiónkòwé ‘przyimkowe’

wskôzywôcze sparłãczeniô ‘wskaźniki zespolenia:’
wiązniczi ‘spójniki’

 

zamiona ‘zaimki’

zdanié: ‘zdanie:’
bezwiąznikòwé ‘bezspójnikowe’
dofùlowùjącé ‘uzupełniające’

dopełnieniowé, dofùlowaniowé ‘dopełnieniowe’
klamrowé ‘nawiasowe’

krziknikòwé ‘wykrzyknikowe’

nadczidniãté ‘wtrącone’

nadréżné ‘nadrzędne’

òbznôjmiającé ‘oznajmujące’

òrãdzë ‘względu’
òrãdzowé, zamiónkòwé ‘względne, zaimkowe’

òrzecznikòwé ‘orzecznikowe’
pëtajné ‘pytające’

pòjedinczé (zdanié): ‘pojedyncze (zdanie):’
nierozwité ‘nierozwinięte’
rozwité ‘rozwinięte’
rozkazëjącé ‘rozkazujące’
wiąznikòwé ‘spójnikowe’

przëdôwkòwé ‘przydawkowe’

rozwijającé, rozwijowé ‘rozwijające’
subiektowé, pòdmiotowé ‘podmiotowe’

towarzësznikòwé: ‘okolicznikowe:’

czasu ‘czasu’

môlu ‘miejsca’

przëczënë ‘przyczyny’

przëzwòleniô ‘przyzwolenia’

ôrtu ‘sposobu’
skùtkù ‘skutku’
stãpnia i miarë ‘stopnia i miary’

zastrzedżi ‘warunku’

wiąznikòwé ‘spójnikowe’

wielerazowò złożoné ‘wielokrotnie złożone’

złożoné ‘złożone’

dwarazowò, trzërazowò, sztërërazowò złożoné ‘dwukrotnie złożone, trzykrotnie, czterokrotnie’

pòdréżné ‘podrzędne’

wespółréżné: ‘współrzędne:’
parłãczné, łączné ‘łączne’

procëmstawné ‘przeciwstawne’

rozparłãczné ‘rozłączne’

włączné ‘włączne’

wëszłoscowé, wënikòwé ‘wynikowe’

 

Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka bédëje pòstãpné rozstrzëgnienié w sprawie jotacji w kaszëbsczim jãzëkù:

Rada Języka Kaszubskiego proponuje następujące rozwiązanie w sprawie jotacji w języku kaszubskim:

1.      Jotujemy nagłosowe i - w wyrazach rodzimych.

2.      Nie jotujemy spójnika „i”.

3.      Nie jotujemy nagłosowego i - w wyrazach zapożyczonych.

4.      Nie jotujemy także wyrazów pochodnych od wymienionych w punkcie 3. połączonych z różnymi przedrostkami, np. zidiocëc, zainicjowac, doinwestowac.

5.      Nie jotujemy z zasady nazw własnych (rodzimych, a zwłaszcza obcych, np. Italiô, Izrael).

6.      Dopuszcza się przypadki jotowania przed a, e, np. Jadóm, Jewa, janiółk.

7.      Jotujemy wewnątrz wyrazów:

a) w czasownikach pochodnych od rzeczowników typu môj : majicgôj : gajicrój : rojic, gnój : gnojic, też rajicswatać’, i to w całym paradygmacie, a wiec np. gajisz, gaji, gajimë, gajita, zagajił, zagajimë;

b) w połączeniach niesystemowych jak rozmajiti, rozmajce, rozmajitosc, dwaji, Ùkrajina (por. polskie kraina, ale choronim ‘nazwa krainy geograficznej’ Krajna).

 

4. Słownictwo związane z objawieniem Bożym.

4. SŁOWIZNA SPARŁÃCZONÔ Z BÒŻIM ÒBJAWIENIM.

Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka bédëje pòstãpną kaszëbską słowiznã sparłãczoną z òbjawienim Bòżim:

Rada Języka Kaszubskiego proponuje następujące kaszubskie słownictwo związane z objawieniem Bożym:

agrapha ‘agrapha’

antropòpatizm ‘antropopatyzm’                                                                              

Apòkalipsa sw. Jana ‘Apokalipsa św. Jana’                                                                     

apòkrifë, apòkrif ‘apokryfy, l. poj. apokryf’ 

apòkrificzny ‘apokryficzny’

 

Biblëjô, -ii ‘Biblia’  

Biblëjô paùperum ‘Biblia pauperum «Biblia ubogich»’                                                  

Biblëjô Szimóna Bùdnégò (protestanckô) Biblia Szymona Budnego (protestancka)             

                                           

biblësta ‘biblista’                                                                                          

biblëstika ‘biblistyka’

Brzeskô, Radzëwiłłowskô Biblëjô ‘Biblia brzeska, Radziwiłłowska (protestancka)’          

 

deùterokanoniczné ksãdżi ‘księgi deuterokanoniczne’                                                                                      

Dzeje Apòsztołów ‘Dzieje apostolskie’                                                                         

 

egzegeta ‘egzegeta’                                                                                       

egzegetika ‘egzegetyka’                                                                                   

egzegeza ‘egzegeza’

Ewanielëje ‚Ewangelie’                                                                                     

Ewanielëjô ‘Ewangelia’                                                                                    

wedle sw. Mateùsza ‘według św. Mateusza’                                                                   

wedle sw. Marka ‘według św. Marka’                                                                        

wedle sw. Łukasza ‘według św. Łukasza’                                                                      

wedle sw. Jana ‘według św. Jana’ 

                                                                          

Gduńskô, kalwińskô Biblëjô ‘Biblia Gdańska, kalwińska’                                                    

 

hermeneùtika ‘hermeneutyka’                                                                               

 

incypit ‘incypit’

inspiracjô, -cji, natchnienié ‘inspiracja, natchnienie’  

 

jinowierczi ‘innowierczy’                                                                                   

                                                        

kanon Swiãtëch Pismionów ‘kanon Pisma świętego’                                                          

katena ‘katena’

Katolëckô Biblëjô ks. J. Wujka ‘Katolicka Biblia ks. J. Wujka’                                        

kòine‘koine’                                                                                                

Kòran‘Koran’                                                                                             

kònkatenacjô, -cji ‘konkatenacja’                                                                                  

kònkòrdancjô, -cji ‘konkordancja’                                                                                   

kritika tekstu ‘krytyka tekstu’                                                                             

 

Lëstë Apòsztołów: ‘Listy apostolskie:’                                                                          

 

1) Lëst sw. Pawła do: ‘List św. Pawła do:’                                                                      

 

a)  niechtërnëch kòscołów: ‘niektórych kościołów:’

Rzimianów ‘Rzymian’                                                                                          

I Lëst do Kòrintczików ‘I List do Koryntian’                                                                       

II Lëst do Kòrintczików ‘II List do Koryntian’                                                                      

Galatczików‘Galatów’                                                                                             

Efezjanów‘Efezjan’                                                                                               

Filëpianów ‘Filipian’                                                                                                

Kòlosanów‘Kolosan’                                                                                              

I Lëst do Tesaloniczanów ‘I List do Tesaloniczan’                                                                    

II Lëst do Tesaloniczanów ‘II List do Tesaloniczan’                                                                  

Lëst do Hebrajczików ‘List do Hebrajczyków’

                                                                       

b) Pastersczé Lëstë: ‘listy pasterskie:’                                                                                

I Lëst do Timòteùsza ‘I List do Tymoteusza’                                                                                                   

II Lëst do Timòteùsza ‘II List do Tymoteusza’                                                                                                  

Lëst do Titusa ‘List do Tytusa’                                                                                   

Lëst do Filemóna ‘List do Filemona’

                                                                                  

2) Lëstë katolëcczé: ‘Listy katolickie:’                                                                              

Lëst sw. Jakùba Apòsztoła ‘List  św. Jakuba Apostoła’                                                         

I Lëst sw. Piotra Apòsztoła ‘I List św. Piotra Apostoła’                                                            

II Lëst sw. Piotra Apòsztoła ‘II List św. Piotra Apostoła’                                                          

I Lëst sw. Jana Apòsztoła ‘I List  św. Jana Apostoła’                                                            

II Lëst sw. Jana Apòsztoła ‘II List  św. Jana Apostoła’                                                           

III Lëst sw. Jana Apòsztoła ‘III  List  św. Jana Apostoła’                                                         

Lëst sw. Judë Apòsztoła ‘List św. Judy Apostoła’                                                       

 

I. Historiczné ksãdżi ‘Księgi historyczne’                                                               

Piãc Ksãgów Mòjżesza, Prawò (Tora) ‘Pięcioksiąg (Prawo) Mojżesza, Pentateuch, Prawo (Tora)’

Ksãga Pòczątków ‘Księga Rodzaju  (Rdz)’                                                                         

Ksãga Wińdzeniô ‘Księga Wyjścia (Wj)’                                                                          

Kapłańskô Ksãga ‘Księga Kapłańska’                                                                               

Ksãga Lëczbów ‘Księga Liczb  (Lb)’                                                                         

Ksãga Pòwtórzonégò Prawa ‘Księga Powtórzonego Prawa (Pwt)’                                               

Ksãga Jozuégò ‘Księga Jozuego (Joz)’                                                                     

Ksãga Sãdzów ‘Księga Sędziów’ (Sdz)’                                                                              

Ksãga Rut ‘Księga Rut (Rt)’                                                                              

Pierszô Ksãga Samùela ‘Pierwsza Księga Samuela (1 Sm)’                                                 

Drëgô Ksãga Samùela ‘Druga Księga Samuela (2 Sm)’                                                      

Pierszô Ksãga Królewskô ‘Pierwsza Księga Królewska (1 Krl)’                                               

Drëgô Ksãga Królewskô ‘Druga Księga Królewska (2 Krl)’                                                     

Pierszô Ksãga Kroników ‘Pierwsza Księga Kronik (1 Krn)’                                                     

Drëgô Ksãga Kroników ‘Druga Księga Kronik (2 Krn)’                                                        

Ksãga Ezdrasza ‘Księga Ezdrasza (Ezd)’                                                                    

Ksãga Nehemiasza ‘Księga Nehemiasza (Ne)’                                                                 

Ksãga Tobiasza ‘Księga Tobiasza  (Tb)’

Ksãga Juditë ‘Księga Judyty (Jdt)’                                                                           

Ksãga Esterë ‘Księga Estery (Est)’

Pierszô Ksãga Machabejskô ‘Pierwsza Księga Machabejska (1 Mch)’                                       

Drëgô Ksãga Machabejskô ‘Druga Księga Machabejska (2 Mch)’                                           

 

II. Didakticzné ksãdżi ‘Księgi dydaktyczne’                                                                    

Ksãga Hioba ‘Księga Hioba (Hi)’                                                                              

Ksãga Psalmów ‘Księga Psalmów (Ps)’                                                                         

Ksãga Przësłowiów ‘Księga Przysłów (Prz)’                                                                        

Ksãga Kòheleta abò Eklezjastesa ‘Księga Koheleta, czyli Eklezjastesa (Koh)’                             

Piesniô nad Piesniama ‘Pieśń nad Pieśniami (Pnp)’                                                                

Ksãga Mądroscë ‘Księga Mądrości  (Mdr)’                                                                           

Mądrosc Syracha abò Eklezjastik ‘Mądrość Syracha, czyli Eklezjastyk (Syr)’                              

 

III. Ksãdżi proroków ‘Księgi prorockie’                                                                       

Ksãga Izajasza ‘Księga Izajasza (Iz)’                                                                            

Ksãga Jeremiasza ‘Księga Jeremiasza (Jr)’                                                                         

Lameńtacje ‘Lamentacje (Lm)’                                                                                      

Ksãga Barëcha ‘Księga Barucha (Ba)’                                                                             

Ksãga Ezechiela ‘Księga Ezechiela (Ez)’                                                                          

Ksãga Daniela ‘Księga Daniela’                                                                                     

Ksãga Òzeasza ‘Księga Ozeasza (Oz)’                                                                            

Ksãga Joela ‘Księga Joela (Jl)’                                                                                    

Ksãga Amòsa ‘Księga Amosa (Am)’                                                                              

Ksãga Abdiasza ‘Księga Abdiasza (Ab)’                                                                            

Ksãga Jónasza ‘Księga Jonasza (Jon)’                                                                               

Ksãga Micheasza ‘Księga Micheasza (Mi)’                                                                           

Ksãga Nahùma ‘Księga Nahuma (Na)’                                                                                

Ksãga Habakùka ‘Księga Habakuka (Ha)’                                                                            

Ksãga Sofòniasza ‘Księga Sofòniasza (So)’                                                                             

Ksãga Aggeùsza ‘Księga Aggeusza (Ag)’                                                                            

Ksãga Zachariasza ‘Księga Zachariasza (Za)’                                                                          

Ksãga Malachiasza ‘Księga Malachiasza (Ml)’

                                                                          

midrasz ‘midrasz’

 

Neòlatinum ‘Neolatinum’                                                                                               

nieòmilnosc ‘nieomylność’                                                                                     

Nowi Testament, Nowé Przëmierzé ‘Nowy Testament, Nowe Przymierze’                                

 

òpòwiedniô, słowny przekôz ‘tradycja, ustne podanie’                                                              

òbjawienié ‘objawienie’

                                                                                       

Pòznańskô Biblëjô ‘Biblia poznańska’

protokanoniczné ksãdżi ‘księgi protokanoniczne’                                                                    

 

religie, wëznania Ksãdżi ‘religie, wyznania Księgi’                                                      

réżka ‘wiersz’                                                                                           

rozdzéle ‘rozdziały’    

                                                                                 

Septuaginta (LXX) ‘Septuaginta (LXX)’                                                                       

Stôri Testament, Stôré Przimierzé ‘Stary Testament, Stare Przymierze’                               

Swiãté Pismiona ‘Pismo święte’

 

Talmùd ‘Talmud’                                                                                       

talmùdiczny ‘talmudyczny’                                                                                

talmùdista ‘talmudysta’                                                                                   

Tinieckô, Tësąclecégò Biblëjô ‘Biblia Tyniecka, Tysiąclecia’

 

Wùlgata‘Wulgata’                       

 

5. Słownictwo związane z tradycyjnymi zwyczajami polskimi i uroczystościami prywatnymi.

5. SŁOWIZNA SPARŁÃCZONÔ Z TRADICYJNYMA PÒLSCZIMA ZWËKAMA I PRIWATNYMA ÙROCZËSTOSCAMA.

Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka bédëje pòstãpną kaszëbską słowiznã sparłãczoną z tradicyjnyma pòlsczima zwëkama i priwatnyma ùroczëstoscama:

Rada Języka Kaszubskiego proponuje następujące kaszubskie słownictwo związane z tradycyjnymi zwyczajami polskimi i uroczystościami prywatnymi:

biérzmòwinë ‘bierzmowiny’                                                                                     

 bòsënë ‘bosiny’                                                                                                 

 

Cerera ‘Cerera’                                                                                                    

 

dekapitacjô, -cji ‘dekapitacja’                                                                                         

 

Februa (łac.) ‘dzéń òczëszczeniégò’ Februa łac. ‘dzień oczyszczenia’

Flora ‘Flora, rzymska bogini kwiatów’                                                           

                                                                                                            

gôjk - môjk ‘gaik – maik’                                                                                         

 

mionowi dzéń ‘imieniny’                                                                                       

mòra ‘zmora’

 

Noc Kùpałë, Sobótka ‘Noc Kupały’                                                                                   

nowòsedlënë, òsedlënë ‘nowosiedliny, osiedliny’                                                      

 

òpi ‘wampir’                                                                                                        

òbstawinë ‘obstawiny’                                                                                     

òczepinë ‘oczepiny’                                                                                        

òdprowadzënë ‘odprowadziny’                                                                              

òmówinë ‘omówiny’                                                                                       

òtrzãsënë ‘otrzęsiny’                                                                                         

 

pòkładzënë ‘pokładziny’                                                                                       

pòslëbinë ‘poślubiny’                                                                                          

przenosënë, przeprowadzënë ‘przenosiny, przeprowadziny’                                           

przeprosënë ‘przeprosiny’                                                                                        

przëjãcé ‘przyjęciny’

 

rëchcënë, chrzcënë‘chrzciny’                                                                                              

roczëzna, ùrodzënë, gebùrstag ‘urodziny’                                                                                             

rzimsczé swiãto kwiatów ‘floralia’

rozplecënë ‘rozpleciny’                                                                                          

 

scynanié kani ‘ścinanie kani’                                                                                      

sobótka ‘sobótka’                                                                                              

 

topienié marzannë ‘topienie marzanny’                                                                              

 

wëbiéranié pszczołóm miodu ‘łaźbiny’

wënosënë ‘wynosiny’                                                                                           

wëprawinë ‘wyprawiny’                                                                                          

wëprosënë ‘wyprosiny’                                                                                          

wëzwòlënë ‘wyzwoliny’                                                                                           

wieszczi ‘wampir’                                                                                             

wniesenié ‘zamówiny’                                                                                            

wnosënë‘wnosiny’                                                                                             

wrëje, rajenié ‘dziewosłębiny’                                                                                    

 

zapijanié ‘zapoiny’                                                                                                 

zaproszenié ‘zaprosiny’                                                                                              

zdôwanié‘zaślubiny’                                                                                                

zmówinë ‘zmówiny’                                                                                                

zrãkawinë, zarãczënë‘zaręczyny’                                                                               

 

Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka bédëje pòstãpną kaszëbską słowiznã sparłãczoną z gramaticzną terminologią tëczącą sã fleksji:

Rada Języka Kaszubskiego proponuje następujące kaszubskie słownictwo związane z terminologią gramatyczną dotyczącą fleksji:

analogiô, -ii ‘analogia’                                                                               

czas, tempus ‘czas, tempus’                                                                                     

dokònóny ‘dokonany’                                                                          

niedokònóny ‘niedokonany’                                                                              

przińdny, fùturum ‘przyszły, futurum’                                                                                   

terny, prezens ‘teraźniejszy, prezens’                                                              

ùszłi, perfektum ‘przeszły, pekfektum’                                                           

zaùszłi, pluskwamperfektum ‘zaprzeszły, pluskwamperfectum’                               

czasnik, werbùm ‘czasownik, werbum’                                                                     

defektiwny ‘defektywny’                                                              

dokònóny ‘dokonany’                                                        

iteratiwny, zwielony ‘iteratywny, wielokrotny’                                       

jednorazowi ‘jednokrotny’                                                       

niedokònóny ‘niedokonany’                                                          

nieprzechódny ‘nieprzechodni’                                                            

nôwrotny, dosebny ‘zwrotny’                                                              

przechódny ‘przechodni’                                                                             

rësznotowi ‘czynnościowy’                                                           

stanowi ‘stanowy’                                                              

 

dëbeltnô, dualnô lëczba ‘podwójna, dualna’                                                                                                                              

dôwôcz, datiw ‘celownik, datyw’                                                                                  

dzéle mòwë ‘części mowy’                                                                                                 

 

fleksjô, odmienniô, òtmiana ‘fleksja, odmiennia (dział gramatyki), odmiana (odmienianie wyrazu)’

analiticznô ‘analityczna’                                                                       

bënowô ‘wewnętrzna’                                                                          

bùtnowô ‘zewnętrzna’

czasnikòwô, werbalnô ‘werbalna’                                                                               

mionowô, nominalnô ‘nominalna’                                                                               

synteticznô ‘syntetyczna’                                                                                 

                                                                           

jistnik, substantiw ‘rzeczownik, substantyw’                                                                   

abstrakcyjny ‘abstrakcyjny’                                                                

defektiwny ‘defektywny’                                                                  

kòlektiwny, zbiorowi ‘kolektywny, zbiorowy’                                                

kònkretny ‘konkretny’                                                                    

niepersonowi ‘nieosobowy’                                                           

nieżëwòtny ‘nieżywotny’                                                              

òsoblëwi ‘osobliwy’                                                                              

personowi ‘osobowy’                                                                           

swójsczi ‘rodzimy’                                                                                

włôsny ‘własny’

zapòżëczony ‘zapożyczony’      

zwëczajny, pòspòlëti ‘pospolity’                                                                                 

                                                                

kòniugacjô, -cji ‘koniugacja’                                                                      

krziknik, interiekcjô ‘wykrzyknik, interjekcja’                                                           

           

mionoczasnik, particypium ‘imiesłów, partycypium’                                                       

znankòwnikòwi ‘przymiotnikowy’                                                      

terny aktiwny ‘współczesny czynny’                                                                    

ùszłi pasywny ‘przeszły bierny’                                                  

przëczasnikòwi ‘przysłówkowy’                                                                     

terny ‘współczesny’

ùprzédny ‘uprzedni’                                                        

môlnik, lokatiw ‘miejscownik, lokatyw’                                                                        

mòrfòlogiczny pòdzél jãzëków ‘morfologiczny podział języków’                                

jãzëczi: ‘języki:’

aglutinacyjné ‘aglutynacyjne’                                                                    

alternacyjné ‘alternacyjne’                                                 

fleksyjné ‘fleksyjne’                                                                                               

mòrfòlogiô, -ii ‘morfologia’                                                                       

                                  

nazéwôcz, nominatiw ‘mianownik, nominatyw’                                                                                                                                       

nieòznacznik, infinitiw, bezòkòlëcznik ‘bezokolicznik, infinityw’                                  

nôrzãdzôcz, instrumental ‘narzędnik’                                                                                  

                       

ôrt, genus ‘rodzaj, genus’                                                                           

białczi, białgłowsczi ‘żeński’

białkòpersonowi, rzeczowi ‘niemęskoosobowy, żeńskoosobowy, rzeczowy’              

chłopsczi, maskùlinum ‘męski, maskulinum’                                                      

chłopskòpersonowi ‘męskoosobowy’                                                                            

dzecny niegwësny, ‘nijaki’                                                                               

                                                                           

ôrtnik ‘rodzajnik’                                                                                                   

 

paradigmat ‘paradygmat’                                                                           

wërównanié w paradigmace ‘wyrównanie w paradygmacie’                                      

partikla ‘partykuła’  

plurale tantum (pòj.l.), pluralia tantum (wiel.l.) ‘plurale tantum (l.poj.), pluralia tantum (l.mn.)’

pòczestnô fòrma ‘pluralis maiestatis/maiestaticus, l. mnoga godnościowa’          

pòjedinczô lëczba ‘liczba pojedyncza’                                                                   

pòmiónk, pòstpòzëcjô ‘poimek, postpozycja’

przëdatné, wëpòmòżné słowò ‘słówko posiłkowe’

przëmiónk, prepòzëcjô ‘przyimek, prepozycja’                                                          

przëpôdk, kazus ‘przypadek, kazus’                                                                                 

niezanôleżny ‘niezależny’

zanôleżny ‘zależny’

 

rodzôcz, genetiw ‘dopełniacz, genetyw’                                                                          

 

spòsób ‘tryb’

òbznôjmny spòsób, òbznôjmnik, indikatiw, nôdżib ‘tryb oznajmujący, indykatyw’

rozkazowi spòsób / nôdżib, rozkazownik, imperatiw ‘rozkazujący, imperatyw’     

zastrzegòwi spòsób / nôdżib, zastrzegòwnik, kòniunktiw ‘przypuszczający, koniunktyw’ 

stãpiéń ‘stopień’

nôwëższi, superlatiw ‘stopień najwyższy, superlatyw’                                   

równy, pòzytiw ‘równy, pozytyw’                                                       

wëższi, kómparatiw ‘wyższy, komparatyw’                                                   

stãpniowanié ‘stopniowanie’                                              

nieregùlarné, supletiwné ‘nieregularne, supletywne’                                      

òpisowné ‘opisowe’                                                                  

regùlarné ‘regularne’                                                                

stãpniowanié przëczasników ‘stopniowanie przysłówków’                                             

stãpniowanié znankòwników ‘stopniowanie przymiotników’

syngùlare tantum, syngùlaria tantum ‘singulare tantum (l. poj.), singularia tantum (l. mn.)’ 

 

ùstôw ‘strona (czasowników)’

aktiwny, dzejny, aktiwùm ‘strona czynna’                             

nôwrotny, dosebny, medium ‘strona zwrotna, medium’

pasywny, nasebny ùstôw, pasywum ‘strona bierna, pasywùm’                                        

 

wiąznik, kòniunkcjô, -cji ‘spójnik, koniunkcja’                                                                  

wielnik, lëczebnik, numerus ‘liczebnik, numerus’                                                

główny ‘główny’                                                           

pòdzélowi ‘podziałowy’                                                                       

pòrządkòwi ‘porządkowy’                                                       

ùłómkòwi ‘ułamkowy’                                                  

wielnôlëczba ‘liczba mnoga’                                                                                  

winowôcz, akùzatiw ‘biernik, akuzatyw’                                                                              

 

zamiono, pronomen ‘zaimek, pronomen’                                                       

dosebné, pôsesywné ‘dzierżawczy, posesywny’                                             

jistnikòwé ‘rzeczowny, rzeczownikowy’                                             

lëczbòwnikòwé, wielnikòwé ‘liczebny’                                                           

nôwrotné, dosebné ‘zwrotny’                                                        

personowé ‘osobowy’                                                                 

pëtajné ‘pytajny, pytający’                                                       

przëczasnikòwé ‘przysłowny, przysłówkowy’                                    

wskazëjącé, pòkazowné ‘wskazujący’                                                            

znankòwnikòwé ‘przymiotny, przymiotnikowy’                                             

znankownik, adiektiw ‘przymiotnik, adiektyw’                                                                          

jakòscowi ‘jakościowy’                                                             

òdjistnikòwi‘odrzeczownikowy, relacyjny’           

 

Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka przëjimô pòstãpné zasadë stosowaniô labializacji w kaszëbskòjãzëkòwëch tekstach pisónëch:

I. Labializacjã zaznacziwómë:

1.      na pòczątkù wërazów i pò spółzwãkach dwùlëpnëch, jak téż lëpno-zãbòwëch cwiardëch: p, b, m, w, f, nadto pò spółzwãkach slédnojãzëkòwëch cwiardëch: k, g, ch (h),

2.      w diftongach (dwùzwãkach) aù, eù,

3.      pò samòzwãkach: a, e, ë, o, ô, ò, ù, np.

aòrta, aùto, geòlogiô, geògrafiô, liceùm, mùzeùm, apògeùm, wëòbrazëc, wëùczëc, zoòlogiô, nôòbszcządniészi, nôùka, zôùsznik, kòòperacjô, pòùczëc, ùòglowic.

 

II. Bôczënk!

Labializacjô nie zanikô pò dodanim przedrostka do wërazu pòdstawòwégò np.

wëòrac, wòrac, zòrac, zaòrac, pòòrac, pòdòrac, przeòrac, przëòrac, doòrac, ùòrac, nadòrac, òbòrac.

 

III. Tracą mòc donëchczasowé ùchwôlënczi w sprawie stosowaniô labializacji tj. Ùchwôlënk nr 7/RJK/07 z dn. 8.12.2007 r. i Ùchwôlënk nr 7/RJK/09 z dn. 10.10.2009 r.

 

2. Słownictwo związane z domem kultu.

2. SŁOWIZNA SPARŁÃCZONÔ Z DODOMÃ KÙLTU.

Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka bédëje pòstãpną kaszëbską słowiznã sparłãczoną z dodomã kùltu:

Rada Języka Kaszubskiego proponuje następujące kaszubskie słownictwo związane z domem kultu:

Słownictwo związane z domem kultu 20.04.2012

adoracjô, -cji ‘adoracja’                                                                                   

akatist‘akatyst’                                                                                     

aktë strzelëstéstrzelistczi, l. poj. strzelistka, ‘akty strzeliste’                                                                  

ambóna, kôzalnica ‘ambona, kazalnica’                                                           

angelologiô,-ii ‘angelologia’                                                                              

Aniele Bòżi ‘Aniele Boży’                                                                            

Aniół Pańsczi ‘Anioł Pański’                                                                           

Anielsczé pòzdrowienié ‘Pozdrowienie anielskie’                                                            

antepe(n)dium, ‘antepe(n)dium’                                                                         

antifóna ‘antyfona’                                                                                    

 

babińc, krëchta ‘przedsionek’                                                                              

balasczi, balustrada, kratczi, kòmónijny stół ‘balaski, balustrada, kratki’                               

baldach ‘baldachim’                                                                                 

baldaszk ‘baldaszek’                                                                                 

bazylika ‘bazylika’                                                                                    

bezczestnienié ‘zbezczeszczenie’                                                                    

bicé sã w piersë ‘bicie się w piersi’                                                               

Bògùrodzëca ‘Bogurodzica’                                                                           

Bòże, co jes Pòlskã ‘Boże, coś Polskę’                                                            

bóżnicabożnica                                                                                    

 

Cebie, Bòże, chwôlimë‘Te Deum laudamus’                                                        

cemnica ‘ciemnica’

cemnô witrzniô‘ciemna jutrznia’                                                                     

cerkwiô‘cerkiew’                                                                                    

Ceszë sã, Matkò Pòlskò‘Gaude, Mater Polonia’                                                      

Ceszmë sã ‘Gaudeamus igitur’                                                                                                                                                 

chróm‘chram’                                       

chrzcelnica, baptisterium ‘chrzcielnica, baptysterium’                                        

chùr ‘chór’  

 

deòntologiô, -ii ‘deontologia’                                                                             

diptich, diptik, dwadzélowi òbrôz ‘dyptych, dyptyk’                                                  

dodóm Bòżi‘dom Boży’                                                                               

dodóm ùczestnieniô ‘dom kultu’                                                                              

dzãkòwnota ‘dziękczynienie’                                                                       

 

ekssekracjô, -cji ‘ekssekracja’                                                                             

empòra‘empora’                                                                                     

 

feretrón‘feretron’                                                                                    

 

galeriô, -ii‘galeria’                                                                                      

Gòdzynczi ò nieskalanym pòczãcym NMPannë ‘Godzinki o niepokalanym poczęciu NMPanny’ 

Gòlgòta ‘Golgota’                                                                                    

Gòrzczé żale ‘Gorzkie żale’

                                                                                                                                                                     

Himen ‘Hymen’

himnôrz ‘hymnarz’                                                                                    

himnograf ‘hymnograf’                                                                                 

himnologiô, -ii ‘hymnologia’                                                                              

 

inkarnacjô,-cji, wcelenié ‘inkarnacja, wcielenie’                                                          

 

Kalwariô (w Palestinie), Kalwarie (w Wejrowie i Wielu), (Górczi), Górë‘Kalwaria, Kalwarie’      

kampanila ‘kampanila’      

kancjónôł, -ału ‘kancjonał’                                                                                 

kandelaber‘kandelabr’                                                                                 

kantór, -ora ‘kantor’                                                                                       

kanticzka ‘kantyczka’                                                                                  

kantik ‘kantyk’                                                                                      

kaplëca‘kaplica’                                                                                       

kaplëca adoracji ‘kaplica adoracji’                                      

kasztel‘kasztel’                                                                                       

kasztelón‘kasztelan’                                                                                    

kasztelónka‘kasztelanka’                                                                               

katédra‘katedra’                                                                                       

katédratik‘katedratyk’                              

kònfesjô: 1. grób swiãtégò, 2. wëznanié wiarë ‘konfesja’                                                            

kònfesjónôł, -ału, spòwiednica ‘konfesjonał, spowiednica’                                            

kònkatédra‘konkatedra’                                                                                

kònopeùm ‘konopeum’                                                                                 

kònsekrowóny ‘konsekrowany’                                                                            

kòntemplacjô, -cji ‘kontemplacja’                                                                             

kòpùła ‘kopuła’                                                                                        

kòrunka‘koronka’                                                                                         

Kòrunka do Bóżégò Miłosedzô ‘Koronka do Miłosierdzie Bożego’                             

kòscół‘kościół’                                                                                        

farny (fara) ‘farny (fara)’                                                                                

filialny‘filialny’                                                                                      

kapitulny (kapituła) ‘kapitulny (kapituła)’                                                                  

katédralny‘katedralny’                                                                                  

kòlegiacczi (kòlegiata) ‘kolegiacki (kolegiata)’                                                               

parafialny‘parafialny’                                                                                   

rektorsczi‘rektorski’                                                                                    

szkòłowi‘szkolny’                                                                                      

zôkònny‘zakonny’                                                                                     

kòscelny himn ‘hymn kościelny’                                                                         

krëchta, babińc‘kruchta’                                                                                                                                                                               

krziżowé dni ‘dni krzyżowe’                                                                           

Krziżowô/Krziżewô Droga ‘Droga Krzyżowa’                                                            

kùlt, ùczestnienié ‘kult

 

laùdes ‘laudes’                                                                                          

lëtaniô ‘litania’                                                                                         

liturgiczné nôbòżeństwa ‘nabożeństwa liturgiczne’                                                      

Loretańskô lëtaniô‘Litania loretańska’

 

mandorla ‘mandorla’                                                                                   

matutinum ‘matutinum’                                                                                  

meditacjô,-cji, rozmëszlanié, mëslnô mòdlëtwa ‘medytacja’                                                          

minaret ‘minaret’                                                                                     

mòdlëtewnik, ksążeczka do nôbòżeństwa ‘modlitewnik’                                                               

mòdlëtwa ‘modlitwa’                                                                                  

mëslnô mòdlëtwa ‘myślna’                                                                                 

pòrénkòwô mòdlëtwa‘poranna’                                                                               

słownô mòdlëtwa‘ustna’                                                                                     

wieczórnô mòdlëtwa ‘wieczorna’                                                                            

wstawienniczô mòdlëtwa ‘wstawiennicza’                                                                     

mòdlëtwa pò jedzenim ‘po jedzeniu’                                                                          

mòdlëtwa pò ùczbie ‘po nauce’                                                                               

mòdlëtwa przed jedzenim ‘przed jedzeniem’                                                                    

mòdlëtwa przed ùczbą ‘przed nauką’                                                                         

mònoteizm ‘monoteizm’                                                                                 

mszalné Credo ‘Credo mszalne’                                                                 

 

nawa ‘nawa’

bòcznô ‘boczna’                                                                                           

głównô, strzódkòwô ‘główna, środkowa’                                                                     

przécznô (transept) ‘poprzeczna (transept)’                                                                 

Nicejskò-kònstantinopòlsczi symbòl ‘Symbol nicejsko-konstantrynopolski’                                    

nowenna ‘nowenna’

nokturn ‘nokturn’

 

òbraznik‘feretronista’                                                                               

òbraznica‘feretronistka’                                                                              

Òjcze nasz ‘Ojcze nasz’                                                                             

òpłata ‘opłata’                                                                                          

òrant ‘orant’                                                                                            

òrantka ‘orantka’                                                                                          

 

paraliturgiczné nôbòżeństwa ‘nabożeństwa paraliturgiczne’

paschôł, -ału ‘paschał’                                                                                     

Pasjô, -sji ‘Pasja’                                                                                          

pastofòrium ‘pastoforium’                                                                              

patrocinium, zawòłanié, patrón kòscoła ‘patrocinium’                                                                

pielgrzim‘pielgrzym, pątnik’                                                                                 

pielgrzimka ‘pielgrzymka’                                                                              

piesniô ‘pieśń’                                                                                         

Piotrów dëtk ‘świętopietrze’                                                                            

plankt ‘plankt’                                                                                         

pòbòżné aktë‘akty pobożne’                                                                   

wiarë‘wiary’                                                                               

nôdzeji‘nadziei’                                                                            

miłotë‘miłości’                                                                            

żalu‘żalu’                                                                                   

pòliptik, pòliptich, wieledzélowi òbrôz ‘poliptyk, poliptych’                                       

pòliteizm ‘politeizm’                                                                                  

pòrtatil ‘portatyl’                                                                                     

pòrtôl, -alu ‘porta’                                                                                        

pòswiãcony ‘poświęcony’                                                                                                                     

pôcérz ‘pacierz’                                                                                     

pôcérzowé Credo Credo pacierzowe                                                            

pôcórk‘paciorek’                                                                                   

predella ‘predella’                                                                                     

prezbiterium ‘prezbiterium’                                                                             

procesjô, -sji ‘procesja’                                                                                    

profanacjô, -cji ‘profanacja’                                                                                 

prostracjô, -cji‘prostracja’                                                                                 

prosba‘prośba’                                                                                       

prosba za czims, pòstrzédnictwò ‘przyczyna’                                                                          

przebłaganié‘przebłaganie’                                                                              

Przińdzë, Dëchù Stwòrzëcelu‘Veni Creator Spiritus’                                                       

psalm ‘psalm’                                                                                        

psalmista ‘psalmista’                                                                                   

psalmòdiô ‘psalmodia’                                                                                  

psałtérz, -erzu ‘psałterz’                                                                                      

pùlpit ‘pulpit’                                                                                        

 

refren ‘refren’                                                                                        

relikwiôrz, -arza ‘relikwiarz’                                                                                  

relikwie ‘relikwie’ 

retabùlum, wôłtôrzowô nastawa‘retabulum, nastawa ołtarzowa’                                  

rotuła‘rotuła'                                                                                      

różańc ‘różaniec’                                                                                   

                                                                                                   

sakrarium ‘sakrarium’                                                                                 

sanktuarium ‘sanktuarium’                                                                              

sarkòfag ‘sarkofag’                                                                                     

sedilia ‘sedilia’                                                                                        

sedzączka, sedzenié ‘postawa siedząca’                                                                     

Skłôd apòstolsczi ‘Skład apostolski’                                                                    

stalle ‘stalle’                                                                                          

stojączka, stojenié ‘postawa stojąca’                                                                        

stoliczk, abak(ùs) ‘stolik, abak(us)’                                                                  

suplikacje ‘suplikacje’                                                                                   

suppedaneùm ‘suppedaneum’                                                                              

swiãtnica‘świątynia’                                                                                  

Swiãtô Gòdzëna ‘Godzina święta’                                                                 

swiéce ‘świece’                                                                                        

swiécznik ‘świecznik’                                                                                  

synagòga, bóżnica ‘synagoga’                                                                                                   

 

tabernakùlum ‘tabernakulum’                                                                            

triptik, triptich, trzëdzélowi òbrôz ‘tryptyk, tryptych’                                                                                                               

tum‘tum’                              

tumba‘tumba’                                                                                         

 

ùwielbienié, ùczestnienié ‘uwielbienie’                                                                                 

Ùwielbienié Przenôswiãtszi Trójcë ‘Uwielbienie Trójcy Przenajświętszej’

 

wiecznô lampka‘wieczna lampka’                                                                          

Wieczny òdpòczink ‘Wieczny odpoczynek’                                                                  

wieżô ‘wieża’                                                                                           

witrôż, tãgòwé òkno ‘witraż’                                                                                  

witrzniô ‘jutrznia’                                                                                     

wôłtôrz ‘ołtarz’                                                                                        

przenosny‘przenośny’                                                                                  

ùprzëwilejowóny, apartnégò prawa ‘uprzywilejowany’

zamòcowóny, sztabilny ‘stały’                                                                                            

wôłtôrzësta ‘altarzysta’                                                                                 

wôłtôrzowi stół, mensa ‘mensa’                                                                                       

 

zacheùszczi ‘zacheuszki’                                                                               

zôkrëstiô ‘zakrystia’                                                                                   

złożenié rãków, skłôdanié rãków ‘złożenie rąk, składanie rąk’                                

 

żalm ‘żalm’ 

żôłtôrz, -arza ‘żołtarz’                                                                                   

 

3. Słownictwo związane ze świętowaniem, poszczeniem i życiem religijnym.

3. SŁOWIZNA SPARŁÃCZONÔ ZE SWIÃTOWANIM, PÒSZCZENIM I RELIGIJNYM ŻËCYM.

Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka bédëje pòstãpną kaszëbską słowiznã sparłãczoną ze swiãtowanim, pòszczenim i religijnym żëcym:

Rada Języka Kaszubskiego proponuje następujące kaszubskie słownictwo związane ze świętowaniem, poszczeniem i życiem religijnym:

Słownictwo związane ze świętowaniem, poszczeniem i życiem religijnym:

Abba ‘Abba’

abiuracjô, -cji ‘abiuracja’                                                                                      

abnegacjô, -cji ‘abnegacja’                                                                                      

abnegat‘abnegat’                                                                                         

abstinencjô, -cji‘abstynencja’                                                                                  

abstinent‘abstynent’                                                                                     

anglikanie‘anglikanie’                                                                                    

anglikanka‘anglikanka’                                                                                   

anglikón‘anglikanin’                                                                                    

apòstazjô, -zji‘apostazja’                                                                                       

apòsztół‘apostoł’                                                                                          

apòteòza, deifikacjô, -cji, ùbóstwienié‘apoteoza, deifikacja, ubóstwienie’                                

aretologiô, -ii ‘aretologia’                                                                                         

asceta‘asceta’                                                                                              

ascetka‘ascetka’                                                                                             

asceza‘asceza’                                                                                             

astrolatriô, -ii, czczenié gwiôzd(ów) ‘astrolatria’                                           

ateista, ateùsz, bezbòżnik‘ateista, ateusz’                                                                            

ateizacjô, -cji‘ateizacja’                                                                                        

ateizm, bezbòżnictwò‘ateizm’                                                                                            

atencjô, -cji‘atencja’                                                                                           

aùreòla‘aureola’                                                                                           

aùtokefaliczny‘autokefaliczny’                                                                              

aùtokefaliô, -ii‘autokefalia’                                                                                    

 

badérowie Swiãtëch Pismionów ‘badacze Pisma Świętego’                                                   

Barka ‘Barka’                                                                                            

bóżk, idól ‘bałwan, idol’                                                                                                 

idololatra, czestnik bóżków ‘bałwochwalca’                                                                 

idololatriô, -ii,  ùczestnienié, tczenié bóżków ‘bałwochwalstwo, idololatria’                              

biczowanié biczowanie                                                                                  

biczownik, flagelant biczownik, flagelant                                                                     

bigòteriô, -ii bigoteria                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                       

Bòżô Òpatrznosc ‘Opatrzność Boża’                                                                         

 

Christus ‘Chrystus’                                                                                        

chrzescëjón ‘chrześcijanin’                                                                                 

chrzescëjónka ‘chrześcijanka’                                                                                

chrzescëjaństwò ‘chrześcijaństwo’                                                                             

cnota, bëlnota ‘cnota’

 

deizm ‘deizm’                                                                                             

deista ‘deista’                                                                                               

dewòcjô, -cji ‘dewocja’                                                                                           

dewòt ‘dewot’                                                                                             

dewòtka ‘dewotka’                                                                                         

dëchòwné cwiczenczi ‘ćwiczenia duchowne’                                                                    

dobré ùczinczi ‘dobre uczynki’                                                                                 

dogmat ‘dogmat’                                                                                           

doskònałota ‘doskonałość’                                                                                  

dzéwica ‘dziewica’                                                                                        

 

Ekùmena ‘Ekumena’                                                                                        

ekùmenicznô rësznota ‘ruch ekumeniczny’                                                                   

episkòpalny kòscół ‘kościół episkopalny’                                                               

Ewanieliô, -ii ‘Ewangelia’                                                                                      

 

flagelantizm, biczownictwò ‘flagelantyzm, biczownictwo’                                            

 

gdowa ‘wdowa’                                                                                                   

 

henoteizm ‘henoteizm’                                                                                        

heòrtologiô, -ii ‘heortologia’                                                                                     

heòrtonimiô, -ii ‘heortonimia’                                                                                      

heretik ‘heretyk’                                                                                             

 

islam ‘islam’                                                                                               

 

Jezës ‘Jezus’                                                                                                 

judaizm ‘judaizm’                                                                                           

 

kalwin ‘kalwin’                                                                                              

kalwinizm ‘kalwinizm’                                                                                       

kalwinka ‘kalwinka’                                                                                           

katolëcczi ‘katolicki’                                                                                           

katolëcëzm ‘katolicyzm’                                                                                     

katolëczka ‘katoliczka’                                                                                       

katolëk ‘katolik’                                                                                             

klëczenié ‘klęczenie’                                                                                        

kònwersjô, -sji ‘konwersja’                                                                                     

kònwertita ‘konwertyta’                                                                                     

kònwertitka ‘konwertytka’                                                                                   

Kòsmòs ‘Kosmos’                                                                                           

krziż ‘krzyż’                                                                                               

krziżowé / krziżewé wëprawë ‘wyprawy krzyżowe’                                                                     

Krziżôcë ‘Krzyżacy’                                                                                          

krziżowcë ‘krzyżowcy’                                                                                       

 

laicyzacjô, -cji ‘laicyzacja’                                                                                          

lewirat, -atu ‘lewirat’                                                                                              

lëter ‘ewangelik, luteranin’                                                                        

lëteranizm, lëtërstwò ‘luteranizm’                                                                                     

lëterka ‘ewangeliczka, luteranka’                                                                 

 

Mahòmet ‘Mahomet’                                                                                                

mahòmetón ‘mahometanin’                                                                                     

mahòmetanizm ‘mahometanizm’                                                                                   

mahòmetónka ‘mahometanka’                                                                                     

mandorla ‘mandorla’                                                                                              

martirologium ‘martyrologium’                                                                                    

mãczelnica, mãczenica ‘męczennica’                                                                            

mãczelnik, mãczenik ‘męczennik’                                                                              

misje ‘misje’                                                                                                      

misjologiô, -ii ‘misjologia’                                                                                            

misjónôrz, -arza ‘misjonarz’                                                                                             

misyjny kaznodzeje ‘kaznodzieje misyjni’                                                             

mònoteista ‘monoteista’                                                                                            

mònoteizm ‘monoteizm’                                                                                            

móżeszowé wëznanié ‘wyznanie mojżeszowe’                                                               

mùzułmón, -ana, mùzelmón, -ana ‘muzułmanin’                                                                           

mùzułmónka, mùzelmónka ‘muzułmanka’                                                                      

 

nadprzërodzonô adopcjô, -cji ‘adopcja nadprzyrodzona’                                                

nakôzóné swiãta ‘święta nakazane’                                                                              

nierëszné swiãta ‘święta nieruchome’                                                                         

rëszné swiãta ‘święta ruchome’                                                                              

nawrôcanié, nawrócenié ‘nawracanie, nawrócenie’                                                      

niedzela ‘niedziela’                                                                                            

nimb ‘nimb’                                                                                                    

nôwôżniészé dobré ùczinczi: ‘przednie dobre uczynki:’                                                              

klëczné ‘jałmużna’                                                                                     

mòdlëtwa ‘modlitwa’                                                                                     

pòst ‘post’                                                                                                      

 

òbjawienié ‘objawienie’                                                                                        

òrder ‘order’                                                                                               

òrtodoks ‘ortodoks’                                                                                            

òrtodoksjô, -sji ‘ortodoksja’                                                                                         

 

Pankratór, -ora ‘Pankrator’                                                                                         

panteizm ‘panteizm’                                                                                            

parafialné misje ‘misje parafialne’                                                                             

Paraklet ‘Paraklet’                                                                                               

pasjonôł, -ału ‘pasjonał’                                                                                              

patrijarcha ‘patriarcha’                                                                                           

perfekcjô, -cji ‘perfekcja’                                                                                            

pòbòżné żëcé ‘życie pobożne’                                                                                   

Pòceszëcél ‘Pocieszyciel’                                                                                       

pòkłón ‘pokłon’                                                                                                 

pòliteista ‘politeista’                                                                                             

pòliteizm ‘politeizm’                                                                                            

pòst ‘post’                                                                                                       

jakòscowi pòst ‘jakościowy’                                                                                

jiloscowi pòst ‘ilościowy’                                                                                  

prawòsławié, prawòsławnô profesjô, wiara ‘prawosławie’                                                        

prawòsławnô, -y ‘prawosławna, -y’                                                                          

prezbiterianizm ‘prezbiterianizm’                                                                             

profesjô, -sji ‘profesja’                                                                                       

prorok ‘prorok’                                                                                          

prostracjô, -cji ‘prostracja’                                                                                    

prowidencjalizm ‘prowidencjalizm’                                                                          

prowidencjonalista ‘prowidencjonalista’                                                                       

 

rąganié ‘blużnierstwo’                                                                                

rągôcz, -acza ‘blużnierca’                                                                                    

rekòlekcje ‘rekolekcje’                                                                                     

dlô dzecy ‘dla dzieci’                                                                                      

dlô białków ‘dla kobiet’  

dlô chłopów ‘dla mężczyzn’     

dlô pannów ‘dla panien’      

dlô młodzëznë ‘młodzieżowe’     

òtemkłé ‘otwarte’     

stónowé ‘stanowe’       

szkòłowé ‘szkolne’   

zamkłé‘zamknięte’                                                                                        

rekòlekcyjny bùdink ‘dom rekolekcyjny’                                                                        

rekòlektant ‘rekolektant’                                                                                       

rekòlektantka ‘rekolektantka’                                                                                  

rëba ‘ryba’                                                                                                   

russeliscë ‘russeliści’                                                                                          

rzemiãsniczé robòtë ‘pracebanauzyjne’                                                                      

 

staùrologiô, -ii ‘staurologia’                                                                                          

Stwòrzëcél ‘Stworzyciel’                                                                                     

sëmienié ‘sumienie’                                                                                          

Swiôdkòwie Jehòwë, jehòwicë, pejor. kòcô wiara ‘Świadkowie Jehowy, jehowici’                      

swiãto ‘święto’                                                                                            

Swiãtô Trójca ‘Trójca Święta’                                                                                      

 

teista ‘teista’                                                                                                   

teistka ‘teistka’                                                                                                  

teizm ‘teizm’                                                                                                     

teòlogùmenon ‘teologumenon’                                                                                        

teònomiô, -ii ‘teonomia’                                                                                               

 

ùmartwienié ‘umartwienie’                                                                                       

ùnita‘unita’                                                                                                        

ùnitka‘unitka’                                                                                                       

Ùniversum‘Universum’                                                                                               

 

wëznôwca ‘wyznawca’                                                                                               

wiérny ‘wierni’                                                                                                      

 

Zbôwca, Zbawicél ‘Zbawiciel’

zoòlatriô, -ii ‘zoolatria’                                                                            

 

żid, żëda ‘żyd ‘wyznawca mojżeszowy’                                                                                                     

żidka‘żydówka’             

 

1. Słownictwo związane z sakramentem małżeństwa.

1. SŁOWIZNA SPARŁÃCZONÔ Z SAKRAMENTÃ MAŁŻEŃSTWA.

Rada Języka Kaszubskiego proponuje następujące kaszubskie słownictwo związane z sakramentem małżeństwa:

Radzëzna Kaszëbsczégò Jãzëka bédëje pòstãpną kaszëbską słowiznã sparłãczoną z sakramentã małżeństwa:

bòcznô liniô ‘linia boczna’                                                                                 

brutka ‘panna’                                                                                          

brutczi tuńc ‘taniec z młodą panią’                                                            

brutczi wieczór, wińczënë ‘panieński wieczór’                                            

 

céle małżeństwa ‘cele małżeństwa’                                                              

czas nałożeniô, zarãczonô pôra, pò zrãkawinach ‘narzeczeństwo’               

                                                                        

dobri mąż rajôrz, rôjca, dzewòsłãbca ‘swat’                                                               

drużba, wôbca, rôczk ‘drużba’                                                                            

 

gòdë ‘gody’                                                                                  

diamantné, diamentowé gòdë ‘diamentowe gody’                                                      

strzébrzné wieselé, gòdë ‘srebne gody’                                                                

złoté wieselé, gòdë ‘złote gody’                                                                    

 

impòtencjô-cji, chłopskô nimòc ‘impotencja’                                                                  

impòtent, nimòcnik ‘impotent’                                                                          

 

kawalér, bëniel, mùlk, brutkôrz ‘kawaler’                                                                           

kawalérsczi wieczór, pòlterabent, ògrabinë ‘kawalerski wieczór’                              

kòscelny slub, zdënk ‘ślub kościelny’                                                                      

krewnosc ‘pokrewieństwo’                                                                            

krewnô ‘krewna’                                                                                       

krewny ‘krewny’                                                                                      

                                

małżeńsczi wãzeł ‘węzeł małżeński’                                                                  

małżeńsczé przëmierzé ‘przymierze małżeńskie’                                                              

małżeńskô przësëga ‘przysięga małżeńska’                                                                  

małżeńskô zdrada, przeniewiérnosc ‘zdrada małżeńska’                                                       

małżeństwò, żeniałi, slëbnicë ‘małżeństwo’                                                                          

mërtowi wińc, wiónk ‘wianek mirtowy’                                                                   

młodi pón, żeńbiôrz, naòżéńc ‘pan młody’                                                                                 

młodô pani, żeńbiôrka, naòżënô ‘pani młoda’                                                      

mòja białka, mòja slëbnô, żeniałô białka, ta mòja ‘małżonka’                                             

mój chłop, żeniałi chłop, mój slëbny, ten mój ‘małżonek’                                                    

mùzyka ‘orkiestra’                                                                                                           

 

narajenié ‘wyswatanie’                                                                             

 

òczepinë ‘oczepiny’                                                                                         

ògrabinë, pòprawinë, pòwieselé, pòwiesółkò ‘poprawiny’                                                       

òżenic sã ‘wyjść za mąż’                                                                            

 

Pawłowé apartné prawo ‘przywilej Pawłowy’                                                            

płec ‘płeć’                                                                                           

pòkładzënë ‘pokładziny’                                                                                 

pòkrewnienié, skrewnienié ‘powinowactwo’                                                                        

pòkrewniony, skrewniony ‘powinowaty’                                                                             

prostô liniô ‘linia prosta’                                                                                    

przenosënë, przeprowadzënë, òpùscënë ‘przenosiny’                                                       

przëdónka, wińcónka ‘druhna’

 

rajic ‘swatać’                                                                                     

roczëzna zdënkù, slëbù ‘rocznica ślubu’                                                                   

rota ‘rota’                                                                   

rozdënk, rozwód ‘rozwód’                                                                               

rozdónô, rozlazłô, rozeszłô, rozwódka ‘rozwódka’                                              

rozdóny, rozlazłi, rozwòdnik, rozeszłi ‘rozwodnik’                                                  

rozriwającé przeszkòdë ‘przeszkody rozrywające’                                                   

rôjbë, wrëje, wrëjarzenié ‘swaty’                                                                                        

 

separacjô, -cji ‘separacja’                                                          

slub, slëbù, zdënk ‘ślub’

żart. ‘òpartolënë, krzëwi, lewi, drewniany slub, drewniôk ‘ślub cywilny’                                 

stopień, stãpiéń ‘stopień’                                                                                   

swiôdk ‘świadek’                                                                                  

 

ùprocëmniającé przeszkòdë ‘przeszkody wzbraniające’                                                

 

wieselé ‘wesele’                                                                                    

wiglãdë, wëpatrë, òglãdë, òbzórczi, òmówinë, zmówinë ‘omówiny, zmówiny’                

wzajemnô pòmòc ‘wzajemna pomoc’                                                             

 

zdënk, slub, żeńba ‘ożenek’                                                                                           

zdôwanié sã, żenienié sã ‘zawieranie ślubu’                                                                       

zôpòwiescë, zôpòwiedzë ‘zapowiedzi’                                                                              

pierwszô, drëgô, trzecô zôpòwiesc, zôpòwiédz ‘zapowiedź pierwsza, druga, trzecia’     

zlazłi ‘konkubent’                                                                                

zlazłosc ‘konkubinat’                                                                                  

zlazłô ‘konkubina’                                                                                

zrãkawinë, zarãczënë ‘zaręczyny’                                                                                 

zrãkòwinka, naòżenô, brutka ‘narzeczona’                                                                              

zrãkôwc, naòżeny, bëniel ‘narzeczony’                                                                               

zrodzenié, ùrodzenié ‘zrodzenie’                                                                                    

zrodzenié, ùrodzenié i wëchòwanié dzecy ‘zrodzenie i wychowanie dzieci’                                  

żenic sã‘żenić się, wychodzić za mąż’