Uchwały 2015

Rada Języka Kaszubskiego proponuje następujące słowictwo kaszubskie związane z terminami geograficznymi:

 

abisal ‘abisal, -u’

abrazja ‘abrazjô, -ji; pòdmiwanié brzegù, -ô / -égò ~’

absorpcja ‘absorbcjô, -ji’

adiabata ‘adiabata, -ë’

aglomeracja ‘aglomeracjô, -ji’

aktywność Słońca ‘aktiwnosc / aktiwnota Słuńca, -ë / -ë ~’

akwen ‘akwen, -u’

aluwium ‘aluwium’

amplituda temperatury ‘amplituda ceplëznë / temperaturë, -ë ~’

anekumena ‘anekùmena, -ë’

antropopresja ‘antropòpresjô, -ji’

antycyklon; wyż baryczny ‘anticyklón, -onu; bariczny wiż, -égò wëżu’

antyklina ‘antiklina, -ë’

antypasat ‘antipasat, -u’

antypody ‘antipòdë, -ów’

aplit ‘aplit, -u’

apogeum ‘apògeùm’

archipelag ‘archipelag, -ù’

asteroid ‘asteroid, -u’

astronomia ‘astronomiô, -ii’

atlas ‘atlas, -u’

atmosfera ‘atmòsfera, -ë, wiodrowina, - ë’

warstwy atmosfery ‘warstwë / szëchtë atmòsferë’

troposfera ‘tropòsfera, -ë’

tropopauza ‘tropòpaùza, -ë’

stratosfera ‘stratosfera, -ë’

ozonosfera ‘òzonosfera, -ë’

stratopauza ‘stratopaùza, -ë’

mezosfera ‘mezosfera, -ë’

mezopauza ‘mezopaùza, -ë’

jonosfera ‘jonosfera, -ë’

termosfera ‘termòsfera, -ë’

egzosfera ‘egzosfera, -ë’

atol ‘atol, -u’

autochton ‘aùtochtón, -a’

azymut ‘azymùt, -u’

geograficzny ‘geògraficzny, -égò’

magnetyczny ‘magneticzny, -égò’

bagno ‘błoto, -a; trzãsawiskò, -a; bagno, -a’

barograf ‘barograf, -ù’

barometr ‘barométer, -a’

barysfera ‘jądro -a zemi, barisfera, -ë’

bental ‘bental, -u; mòrsczé dno, -égò dna’

biegun ‘biegùn, -a; dżib, dżëbù’

magnetyczny ‘magneticzny, -égò’

niebieski ‘niebiesczi, -égò’

ziemski ‘zemsczi, -égò’

zimna ‘zëmna’

biom ‘biom, -ù’

biosfera ‘biosfera, -ë’

błyskawica ‘łiskawica, -ë; môłniô, -i’

brekcja ‘brekcjô, -ji; druzgòt, -u; òkrësznik, -a’

bryza ‘briża, -ë; briga, -dżi; briza, -ë’

bryza dzienna ‘dzénnô briża / briga / briza’

bryza lądowa ‘lądowô briża / briga / briza’

bryza morska ‘mòrskô briża / briga / briza’

bryza nocna ‘nocnô briża / briga / briza’

burza ‘grzëmòt, -u; krzëkwa, -ë; bùrzô, -ë; gromówka, -czi’

ciało niebieskie ‘cało niebiesczé, -a -égò’

chmura ‘chmùra, -ë; blóna, -ë; òbłok, -ù’

podział chmur ‘pòdzél chmùrów / blónów / òbłoków’

 

1. ze względu na wysokość występowania ‘wedle wësokòscë wëstãpòwaniô’

niskie ‘nisczé, -ich’

stratocumulus ‘stratocumulus; chmùra kłãbiasto-warstwòwô’

stratus ‘stratus; chmùra warstwòwô’

niskie z cechami budowy pionowej ‘nisczé ze znankama pionowi bùdowë’

nimbostratus ‘nimbostratus; chmùra deszczowô abò sniegòwô’

cumulus ‘cumulus; chmùra kłãbiastô’

cumulus fractus ‘cumulus fractus; chmùra kłãbiastô rozpadłô’

cumulus humilis ‘cumulus humilis; chmùra dobri pògòdë / ~ dobrégò wiodra’

cumulus mediocris ‘cumulus mediocris; chmùra kłãbiastô rozcygłô’

niskie o wyraźnych cechach budowy pionowej ‘nisczé z wëdatnyma znankama pionowi bùdowë’

cumulus ‘cumulus; chmùra kłãbiastô’

cumulus congestus ‘cumulus congestus; chmùra kłãbiastô wëpiãtrzonô’

cumulonimbus ‘cumulonimbus; chmùra kłãbiasto-deszczowô’

średnie ‘strzédné, -ëch’

altostratus ‘altostratus; chmùra strzédnô warstwòwô’

altocumulus ‘altocumulus; chmùra strzédnô kłãbiastô’

altocumulus lenticularis ‘altocumulus lenticularis; chmùra strzédnô kłãbiastô soczewkòwô’

wësoczé ‘wësoczé, -ich’

cirrus ‘cirrus; chmùra pierzastô’

cirrostratus ‘cirrostratus; chmùra pierzasto-warstwòwô’

cirrocumulus ‘cirrocumulus; chmùra pierzasto-kłãbiastô; barank’

2. ze względu na kształt ‘wedle sztôłtu’

kłębiaste ‘kłãbiasté / skłãbioné’

pierzaste ‘pierzasté / letczé’

warstwowe ‘szëchtowé’

3. ze względu na budowę ‘wedle bùdowë’

rozciągłe w poziomie ‘rozcygłé w szérz’

rozbudowane pionowo ‘rozbùdowóné pionowò’

4. ze względu na sposób powstawania ‘wedle spòsobù pòwstaniô’

falowe ‘falowé’

frontowe ‘frontowé’

konwekcyjne ‘kònwekcyjné’

ciek wodny ‘cek wòdny, -ù -égò

cieplica; terma ‘cepłé zdroje, -ëch -ów’

cieśnina ‘cesnina, -ë, zwãżëna, -ë’

ciśnienie atmosferyczne ‘atmòsfericzné cësnienié, -égò -ô / -égò’

cyklon ‘cyklón, -onu’

cyrkulacja atmosferyczna ‘atmòsfericznô cyrkùlacjô, -y -ji’

czarna dziura ‘czôrnô dzura, -y -ë’

czas strefowy ‘czas strefòwi, -u -égò’

czas urzędowy ‘czas ùrzãdowi, -u -égò’

części świata ‘dzéle swiata, -ów ~’

Afryka ‘Afrika, -czi’

Ameryka ‘Amerika, -czi’

Antarktyda ‘Antarktida, -ë’

Australia i Oceania ‘Aùstralia i Òceaniô, -ii i -ii’

Azja ‘Azjô, -ji’

Europa ‘Eùropa, -ë’

delta ‘delta, -ë’

demografia ‘demògrafiô, -ii’

demograficzny niż ‘demògraficzny niż, -égò -u’

demograficzny wyż ‘demògraficzny wiż, -égò wëżu’

depresja ‘òbniżëna, -ë; wlëga, -dżi; depresjô, -i’

deszcz ‘deszcz, -u’

deszcz marznący ‘miarznący, -égò’

kwaśny deszcz ‘kwasny, -égò’

żółty deszcz ‘żôłti, -égò’

zenitalny ‘zenitalny, -égò’

diagram klimatyczny ‘klimaticzny diagram, -égò -ù’

długość geograficzna ‘długòsc geògrafnô / geògraficznô, -ë -y / -y’

doba ‘doba, -ë; dzéń i noc, dnia i nocë’

dolina ‘dolëna, -ë / dolëzna, -ë; wlëga, -dżi’

dopływ ‘dopłiw, -ëwù’

dorzecze ‘dorzéczé, -a; òbéńda -ë rzéczi, rzéka z dopłiwama’

działy gospodarki ‘ôrtë / gałązë gòspòdarczi, -ów / -ów ~’

przemysł ‘przerobina, -ë; przemësł, -u’

rolnictwo ‘gbùrzëzna, -ë’

handel ‘hańdel, hańdlu’

budownictwo ‘bùdowizna, -ë’

usługi ‘ùsłëdżi, -gów’

transport ‘przewòzënk, -ù; transpòrt, -u’

łączność ‘łącznosc, -ë’

dzieje Ziemi ‘dzeje Zemi, -ów ~’

podział dziejów Ziemi (ery, okresy, epoki, piętra) ‘pòdzél dzejów Zemi (erë, cządë, epòczi, piãtra / szëchtë’

dzień ‘dzéń, dnia’

dzień polarny ‘pòlarny dzéń, -égò dnia’

dziura ozonowa ‘òzonowô dzura, -i -ë’

ekliptyka ‘ekliptika, -czi’

ekumena ‘ekùmena, -ë’

elipsoida obrotowa ‘òbrotowô elipsoida, -i -ë’

emigracja ‘emigracjô, -ji’

endemit ‘endemit, -u’

enklawa ‘enklawa, -ë’

epejroforeza (wędrówka kontynentów) ‘epejrofòreza, -ë (przemieszcziwanié kòntinentów)’

epejrogeneza ‘epejrogeneza, -ë’

epicentrum ‘epicentrum’

era ‘era, -ë’

ery ziemi ‘erë zemi, -ów ~’

archik ‘archajik, -ù’

proterozoik ‘proterozojik, -ù’

paleozoik ‘paleòzojik, -ù’

mezozoik ‘mezozojik, -ù’

kenozoik ‘kenozojik, -ù’

erozja ‘erozjô, -ji; rozpôd, -adu’

estuarium ‘estuarium’

Europa ‘Eùropa, -ë’

eutrofizacja ‘eùtrofizacjô, -ji’

fala ‘wała, -ë; fala, -ë’

samotna, tsunami ‘samòtnô, -y; tsunami’

sejsmiczna ‘sejsmicznô, -y’

faleza; klif ‘faleza, -ë; klif, -ù’

fałd ‘fałda, -ë; zadżib, -ëbù’

faza górotwórcza ‘górotwórczô faza, -czi -ë’

fazy księżyca ‘fazë miesąca, -ów ~’

nów ‘nów, nowù’

pierwsza kwadra ‘pierszô kwadra, -i -ë’

druga kwadra ‘drëgô kwadra, -dżi -ë’

pełnia ‘pełniô, -i’

trzecia kwadra ‘trzecô kwadra, -y -ë’

czwarta kwadra, kwadra ostatnia ‘czwiôrtô kwadra, -i -ë; òstatnô kwadra, -y -ë’

field ‘field, -u’

fiord ‘fiord, -u’

firn ‘firn, -u’

flisz ‘flisz, -u’

formacja roślinna ‘roscënowô fòrmacjô, -i -ji’

fotosfera ‘fòtosfera, -ë’

front atmosferyczny ‘front atmòsfericzny, -égò -u’

galaktyka ‘galaktika, -czi’

gejzer ‘gejzer, -u’

geodezja ‘geòdezjô, -ji’

geodeta ‘geòdeta, -ë’

geografia ‘geògrafiô, -ii’

~ fizyczna ‘fizycznô geògrafiô, -y -ii’

biogeografia ‘biogeògrafiô, -ii’

geografia gleb ‘geògrafiô zemi /gruńtu, -ii ~’

geologia ‘geòlogiô, -ii’

geomorfologia ‘geòmòrfòlogiô, -ii’

glacjologia ‘glacjologiô, -ii’

hydrografia ‘hidrografiô, -ii’

hydrologia ‘hidrologiô, -ii’

kartografia ‘kartografiô, -ii’

klimatologia ‘klimatologiô, -ii’

oceanografia ‘òceanografiô, -ii’

~ społeczno-gospodarcza ‘spòłeczno-gòspòdarczô geògrafiô, -czi -ii’

komunikacji ‘kòmùnikacji’

kultury ‘kùlturë’

ludności ‘lëdztwa’

osadnictwa ‘zasedleniô’

przemysłu ‘przerobinë’

rolnictwa ‘gbùrzëznë’

turystyki ‘turisticzi’

usług ‘ùsłëgów’

gleba ‘zemia, -i; gruńt, -u; gleba, -ë’

systematyka gleb ‘systematika zemiów / gruńtów / glebów’

inicjalne ‘inicjalné, -ëch’

słaboukształtowane ‘słabòùsztôłtowóné, -ëch’

brunatnoziemne ‘brunozemné, -ëch’

rdzawoziemne ‘dërdzawòzemné, -ëch’

płowoziemne ‘płowòzemné, -ëch’

bielicowe ‘bielëcowé, -ëch; bielëce, -ów’

czarnoziemne ‘czôrnozemné, -ëch’

glejoziemne ‘mòdrzéniowé, -ëch’

vertisole ‘wertisole, -ów’

organiczne ‘òrganiczné, -ëch’

antropogeniczne ‘antropògeniczné, -ëch’

ogólny podział gleb ‘òglowi pòdzél glebów’

strefowe ‘strefòwé, -ëch’

astrefowe ‘astrefòwé, -ëch’

głaz narzutowy; eratyk ‘naniosłi / narzutowi kam /òksëp, -égò / -égò -a / -ù; eratik, -ù’

gorące źródło ‘gòrącé zdrzódło, -égò -a’

góra ‘góra, -ë’

góry ‘górë, -ów’

rodzaje gór ‘ôrtë górów’

fałdowe ‘fałdowé, -ëch’

wulkaniczne ‘wùlkaniczné, -ëch’

zrębowe ‘srãbòwé, -ëch’

granica ‘grańca, -ë’

liniowa ‘liniowô, -i’

strefowa ‘strefòwô, -i’

granica / linia wiecznego śniegu ‘grańca / liniô wiecznégò sniegù, -ë / -ii ~’

gwiazda ‘gwiôzda, -ë’

gwiazdozbiór ‘gwiôzdozbiór, -oru; kònstelacjô, -ji’

halit; sól kamienna ‘halit, -u; sól kamiennô, -ë -y’

hektopaskal (hPa) ‘hektopaskal, -a’

hipocentrum sejsmiczne ‘sejsmiczné hipòcentrum, -égò ~’

horyzont ‘widnokréz, -u; widnik, -a; hòrizont, -u’

hydrologia ‘hidrologiô, -ii’

działy hydrologii ‘dzéle hidrologii’

ekohydrologia ‘ekòhidrologiô, -ii’

glacjologia ‘glacjologiô, -ii’

hydrogeologia ‘hidrogeòlogiô, -ii’

hydrometeorologia ‘hidrometeòrologiô, -ii’

kriologia ‘kriologiô, -ii’

krenologia ‘krenologiô, -ii’

limnologia ‘limnologiô, -ii’

oceanologia ‘òceanologiô, -ii’

paludologia ‘paludologiô, -ii’

potamologia ‘pòtamòlogiô, -ii’

hydrosfera ‘hidrosfera, -ë’

wody podziemne ‘wòdë pòdzemné, -ów -ëch’

wody powierzchniowe ‘wòdë wiéchrzëznowé, -ów -ëch’

imigracja ‘imigracjô, -ji’

import ‘impòrt, -u’

interglacjał ‘interglacjał, -u’

interior ‘interior, -u’

irygacja ‘irigacjô, -ji; nawòdnianié, -ô / -égò’

izoamplituda ‘izoamplituda, -ë’

izobara ‘izobara, -ë’

izobata ‘izobata, -ë’

izohalina ‘izohalina, -ë’

izohieta ‘izohieta, -ë’

izohipsa ‘izohipsa, -ë’

izoklina ‘izoklina, -ë’

izostazja ‘izostazjô, -ji’

izoterma ‘izoterma, -ë’

izotermia ‘izotermiô, -ii’

jar ‘wiłóz, -ozu; rëja, -i, wądół, -ołu’

jaskinia ‘jama, -ë’

grawitacyjna ‘grawitacyjnô, -y’

krasowa ‘krasowô, -i’

lodowcowa ‘lodowcowô, -i’

pseudokrasowa ‘pseùdokrasowô, -i’

tektoniczna ‘tektonicznô, -y’

wietrzeniowo-erozyjna ‘wietrzeniowò-erozyjnô, -y’

jednostka administracyjna ‘administracyjnô jednostka, -y -czi’

jednostka astronomiczna ‘astronomicznô jednostka, -y -czi’

jesień astronomiczna ‘astronomicznô jeséń, -y -eni’

jesień klimatyczna ‘klimaticznô jeséń, -y -eni’

jezioro ‘jezoro’

bezodpływowe ‘bezòdpłiwòwé, -égò’

cyrkowe ‘cyrkòwé, -égò’

deltowe ‘deltowé, -égò’

dystroficzne ‘distroficzné, -égò’

eutroficzne ‘eùtroficzné, -égò’

krasowe ‘krasowé, -égò’

meandrowe ‘meandrowé, -égò’

morenowe ‘mòrenowé, -égò’

nabrzeżne ‘nabrzeżné, -égò’

okresowe ‘czasowé, -égò’

oligotroficzne ‘òligòtroficzné, -égò’

polodowcowe ‘pòlodnikòwé, -égò; pòlodowcowé, -égò’

przepływowe ‘przepłëwòwé, -égò’

rynnowe ‘rënowé, -égò’

słone ‘słoné, -égò’

tektoniczne ‘tektoniczné, -égò’

wulkaniczne ‘wùlkaniczné, -égò’

zaporowe ‘zapòrowé’

jęzor lodowcowy ‘lodowcowi jãzór, -égò -ora’

kanał ‘kanał, -u’

morski ‘mòrsczi, -égò’

kanion ‘kanión, -onu’

klif; faleza ‘klif, -ù; faleza, -ë’

klimat ‘klimat, -u’

strefa klimatyczna ‘klimaticznô strefa / zona, -y -ë / -ë’

równikowa ‘równikòwô, -i’

podrównikowa; tropikalna (z porą deszczową i suchą) ‘pòdrównikòwô, -i / tropikalnô , -y (z cządã deszczowim i sëchim)’

zwrotnikowa; subtropikalna ‘zwrotnikòwô, -i; subtropikalnô, -y’

podzwrotnikowa; śródziemnomorska ‘pòdzwrotnikòwô, -i; strzódzemnomòrskô, -czi’

umiarkowana kontynentalna ‘ùmiarkòwónô kòntinentalnô, -y -y’

umiarkowana morska ‘ùmiarkòwónô mòrskô, -y -czi’

umiarkowana ‘strzédnô, -y; ùmiarkòwónô, -y’

umiarkowana zimna ‘ùmiarkòwónô zëmnô, -y -y’

zimna (okołobiegunowa i biegunowa) ‘zëmnô, -y (kòlbiegùnowô, -i i biegùnowô, -i)’

klin atmosferyczny ‘atmòsfericzny klin, klin cësnieniô atmòsfericznégò’

~ niżowy ‘niżowi klin atmòsfericzny, klin nisczégò (òbniżonégò) cësnieniô atmòsfericznégò’

~ wyżowy ‘wëżowi klin atmòsfericzny, klin wësoczégò (pòdwëższonégò) cësnieniô atmòsfericznégò’

kolonia ‘kòlonia, -ii’

kolonializm ‘kòlonializm, -ù’

koło podbiegunowe ‘kòło pòdbiegùnowé, -a -égò; pòlarny krąg, -égò krãgù’

~ południowe ‘kòło pòdbiegùnowé pôłniowé; pôłniowi pòlarny krąg’

~ północne ‘kòło pòdbiegùnowé nordowé; nordowi pòlarny krąg’

kometa ‘kòméta, - ë’

kompas; busola ‘kómpas, -u; bùsola, -ë’

konglomerat ‘zlepiszcze, -a; zlepiéńc, -a; kònglomerat, -u’

kontynent ‘kòntinent, -u’

kontynenty Ziemi wg powierzchni ‘kòntinentë Zemi wedle wiéchrzëznë’

Eurazja ‘Eùrazjô, -ji’

Afrika ‘Afrika, -czi’

Amerika Południowa ‘Pôłniowô Amerika, -i -czi’

Ameryka Północna ‘Nordowô Amerika, -i -czi’

Antarktyda ‘Antarktida, -ë’

Australia ‘Aùstraliô, -ii’

korozja ‘kòrozjô -ji’

~ magmowa ‘magmòwô kòrozjô’

koryto / łożysko rzeki ‘łoże / łożëskò / kòrëto rzéczi, -a / -a / -a ~’

kosmografia ‘kòsmògrafiô, -ii’

kota ‘kòta, -ë’

kotlina ‘kòtlëna, -ë; sodlëna, -ë

kra ‘tôfla lodu, -ë ~; szczita, -ë’

kra podwodna ‘strzéż, -a’

kraina geograficzna ‘geògraficznô krôjna, -y -ë’

kraj ‘krôj, kraju’

krajoznawstwo ‘krajoznawstwò, -a’

kras ‘kras, -u’

krater ‘krater, -u; ùscé wùlkanu, -a / -égò ~’

krzywa hipsometryczna ‘krzëwô hipsometricznô, -i -y’

księżyc ‘miesąc, -a; ksãżëc, -a’

kształtowanie środowiska ‘sztôłtowanié strzodowiszcza, -ô / -égò ~’

kulminacja ‘kùlminacjô, -ji’

kwazar ‘kwazar, -u; nibëgwiôzda, -ë’

laguna ‘lagùna, -ë’

las ‘las, -u’

lato astronomiczne ‘astronomiczné lato, -égò -a’

lato klimatyczne ‘klimaticzné lato, -égò -a’

lawa ‘lawa, -ë’

lawina ‘lawina, -ë’

ląd ‘ląd, -u’

lądolód ‘lądolód, -odu’

legenda mapy ‘legenda mapë, -ë ~’

liczba ludności ‘lëczba lëdztwa, -ë ~’

lido ‘lido, -a’

liman ‘liman, -u’

linia brzegowa ‘brzegòwô liniô, -i -ii’

linia zmiany daty ‘liniô zmianë datë, -ii ~’

litosfera ‘litosfera, -ë’

lob ‘lob, -ù’

lododział ‘lododzelëna, -ë’

lodospad ‘lodospôd, -adu’

lodowiec ‘lodówc, -a; lodnik, -a’

loksodroma ‘loksodroma, -ë’

lód ‘lód, lodu’

łęk / synklina ‘łãk, -ù; sodło, -a; synklina, -ë’

łożysko / koryto rzeki ‘łoże / łożëskò / kòrëto rzéczi, -a / -a / -a ~’

magma ‘magma, -ë’

manometr ‘manométer, -a / -u’

mapa ‘kôrta, -ë; mapa, -ë’

marzłoć / zmarzlina ‘zmiarzlëna, -ë; namiarznica, -ë; kòrëplëna, -ë’

masyw ‘masyw, -ù’

~ skalny ‘kamisti masyw, -égò -ù’

~ górski ‘górsczi masyw, -égò -ù’

meander ‘meander, -dru; zakòlé, -a / -égò’

metamorficzny ‘metamòrficzny, -égò’

skała metamorficzna ‘metamòrficznô kamizna, -y -ë’

meteor ‘meteór, -a / -u’

meteorologia ‘meteòrologiô, -ii’

metys ‘metis, -a’

mgła ‘dôka, -czi’

miasto ‘miasto, -a; gard, -u’

mierzeja ‘mierzeja, -ji; midzëmòrze, -a / -égò’

miesiąc ‘miesąc, -a’

anomalistyczny ‘anomalisticzny’

księżycowy ‘ksãżëcowi’

smoczy ‘smòczi’

syderyczny (gwiazdowy) ‘sydericzny (gwiôzdowi)’

synodyczny (lunacja) ‘synodiczny (lunacjô)’

międzygórze ‘midzëgórzé, -égò / -ô; midzëgórzëzna, -ë’

migracja ‘migracjô, -ji’

minerał ‘minerał, -u’

mniejszość narodowa ‘miészëzna nôrodowô, -ë -i’

monokultura ‘mònokùltura, -ë’

monsun ‘mònsun, -u’

morena ‘mòrena, -ë’

morze ‘mòrze, -a’

mróz ‘mróz, mrozu’

mulat ‘mùlat, -a’

naciek jaskiniowy ‘jamòwi nacek, -égò -ù’

stalagmit ‘stalagmit, -u’

stalagnat ‘stalagnat, -u’

stalaktyt ‘stalaktit, -u’

nadir ‘nadir, -u’

narodowość ‘nôrodowòsc, -ë / nôrodnosc, -ë’

naród ‘nôród, -odu’

nasłonecznienie ‘nasłonecznienié, -ô / -égò; nasłuńcowienié, -ô / -égò’

neokolonializm ‘neòkòlonializm, -ù’

niecka ‘niecka, -czi; wlëga, -dżi’

niewolnictwo ‘niewòlnictwò, -a; pòjmaństwò, -a’

niwa ‘niwa, -ë; rolô, -ë’

nizina ‘niżawa, -ë’

niż baryczny ‘bariczny niż, -égò -u’

noc ‘noc, -ë’

noc polarna ‘pòlarnô noc, -y -ë’

nomadyzm ‘nomadizm, -ù’

nurt / prąd rzeki ‘biég / prąd rzéczi; żoch, -ù’

obiegowy ruch Ziemi ‘òbiegòwi ruch Zemi, -égò -ù ~’

obrotowy / wirowy ruch Ziemi ‘òbrotowi / wirowi ruch Zemi, -égò -ù ~’

ocean ‘òcean, -u’

odpływ ‘òdpłiw, -ëwù’

okres ‘czas, -u; cząd, -ë’

okresy dziejów Ziemi ‘cządë dzejów Zemi’

prekambr ‘prekambr, -u’

kambr ‘kambr, -u’

ordowik ‘òrdowik, -ù’

sylur ‘sylur, -u’

dewon ‘dewòn, -u’

karbon ‘karbòn, -u’

perm ‘perm, -ù’

trias ‘trias, -u’

jura ‘jura, -ë’

kreda ‘kréda, -ë’

paleogen ‘paleògen, -u’

neogen ‘neògen, -u’

miocen ‘miocen, -u’

pliocen ‘pliocen, -u’

czwartorzęd ‘czwôrtorzãd, -u’

plejstocen ‘plejstocen, -u’

holocen ‘hòlocen, -u’

okres wegetacyjny ‘wegetacyjny czas / cząd, -égò -u / -u’

opad ‘òpôd, -adu’

orbita ‘òrbita, -ë’

orogeneza ‘òrogeneza, -ë; górotwórzba, -ë’

ortodroma ‘òrtodroma, -ë’

oś ziemska ‘òs Zemi, -ë ~’

oznaczenie kierunków ‘òznaczenié czerënków, -ô / -égò ~’

południe S ‘pôłnié S’

północ N ‘norda N’

wschód E ‘wschód, pòrénk E’

zachód W ‘zôpad / zôchód W’

ozon ‘òzón, -onu’

park ‘park, -ù’

~ krajobrazowy ‘krôjmalënkòwi ~, -égò -ù’

~ narodowy ‘nôrodowi ~, -égò -ù’

pampa ‘pampa, -ë’

pasat ‘pasat, -u’

peryferie ‘periferie, -ii; pùstczi, -ków’

piętra roślinności ‘szëchtë roscënów’

plan ‘plan, -u’

planeta ‘planéta, -ë’

planetoida ‘planétoida, -ë’

plemię ‘plemiã, -enia’

płaskowyż ‘plaskatô wëżawa, -i -ë; wësoczëzna, -ë’

płyta ‘plata, -ë’

płyta tektoniczna (płyta / kra litosfery / litosferyczna) ‘tektonicznô plata, -y -ë

(plata / tôfla litosferë / litosfericznô)’

pływy morskie (przypływ i odpływ) ‘mòrsczé płëwë, -ich -ów (przëpłiw

i òdpłiw)’

podziałka liniowa mapy ‘dzélënka liniowô kartë / mapë’

pogoda ‘wiodro, -a; pògòda, -ë’

pogórze ‘pògórzé, -a; wësoczëzna, -ë’

pogranicze ‘pògrańczé, -a’

pojezierze ‘pòjezerzé, -a / -égò’

polder ‘pòlder, -u’urodzajne tereny nadmorskie , wąskie pasy i kanały

południe ‘pôłnié’

południk ‘pôłnik, -a’

populacja ‘pòpùlacjô, -ji’

pora deszczowa ‘deszczowô pòra, -i -ë; deszczowi cząd, -égò -u’

pora roku ‘pòra / cząd rokù, -u / -ë ~’

pory roku ‘pòrë / cządë rokù’

przedwiośnie ‘przedzymk, -u; wczasny zymk, -égò -ù’

wiosna ‘zymk, -ù’

lato ‘lato, -a’

jesień ‘jeséń, -eni’

przedzimie ‘przedzëmie, -a; przedzëmòwi cząd, -égò -u’

zima ‘zëma, -ë’

pora sucha ‘sëchi cząd, -égò -u; sëchô pòra, -i -ë’

potok ‘strëga, -dżi; strëmiéń, -enia’

powierzchnia ‘wiéchrzëzna, -ë’

powietrze ‘pòwietrzé, -ô / -égò; lëft, -u’

poziomica ‘niwica, -ë; szëchtownica, -ë; niwiznowô / szëchtowô liniô, -i / -i -ii’

półpustynia ‘półpùstiniô, -i’

półwysep ‘półòstrów, -owù’

pradolina ‘pradolëna, -ë / pradolëzna, -ë’

preria ‘preria, -i’

promień Ziemi ‘promiéń Zemi, -enia ~’

protektorat ‘protektorat, -u’

przełęcz ‘przełãcz, -ë; sodło w górach, -a ~; debrza, -ë’

przesilenie letnie ‘latnô przemòga, -y -dżi’

przesilenie zimowe ‘zëmòwô przemòga, -i -dżi’

przylądek ‘retk, -ù; szpërk, -ù; cëpel, -pla’

przypływ ‘przëpłiw, -ëwù’

przyrost naturalny ludności ‘naturalné przërôstanié lëdztwa, -égò -ô / -égò ~’

pustynia ‘pùstiniô, -i’

typ pustyni ze względu na materiał ‘tip pùstini wedle materiału’

ilasta (playa; kewir; takyr) ‘glëniastô, -i; mòdrzéniowô, -i (plaja, -ji;

kewir, -u; takir, -u)’

piaszczysta (erg) ‘piôszczëstô, -i (erg, -ù)’

skalista (hamada; reg) ‘kamistô, -i (hamada, -ë; reg, -ù)’

słona ‘słonô, -y’

żwirowa (serir) ‘żwirowô, -i; czisowô, -i (serir, -u)’

rafa ‘rafa, -ë’

barierowa ‘barierowô, -i’

brzegowa ‘brzégòwô, -i; sztrądowô, -i’

koralowa ‘kòralowô, -i’

przybrzeżna ‘przëbrzeżnô, -y’

rasa ‘rasa, -ë’

regolit ‘regòlit, -u, pich, -ù’

rok kalendarzowy ‘kalãdôrzowi rok, -égò -ù’

równik ‘równik, - a’

długość równika ‘długòsc równika, -ë ~’

równonoc ‘równonoc, -ë’

równoleżnik ‘równoleżnik, -a’

ryft ‘rift, -u’

strefa ryftu ‘strefa riftu’

rzeźba terenu ‘rzezba / ùsztôłtowanié terenu, -ë / -ô / -égò ~’

satelita ‘satelita, -ë’

sejsmiczność ‘sejsmicznosc, -ë / sejsmicznota, -ë’

obszary asejsmiczne ‘asejsmiczné terenë’

obszary pensejsmiczne ‘pensejsmiczné terenë’

obszary sejsmiczne ‘sejsmiczné terenë’

sejsmologia ‘sejsmòlogiô, -ii’

siatka geograficzna ‘geògraficzny ùkłôd, -égò -adu’

siatka kartograficzna ‘kartograficzny ùkłôd, -égò -adu’

skała ‘skała, -ë; kamizna, -ë’

magmòwe ‘magmòwé, -ëch’

osadowe ‘òsadowé skałë, -ëch’

chemiczne ‘chemiczné, -ëch’

okruchowe ‘òkrëszënowé, -ëch’

organogeniczne ‘òrganogeniczné, -ëch’

metamorficzne ‘metamòrficzné, -ëch’

skorupa ziemska ‘zemskô skòrëpa, -czi -ë’

Słońce ‘Słuńce, -a’

strefa roślinna ‘roscënowô strefa / zona, -i -ë / -ë’

wilgotne lasy równikowe (dżungla) ‘mòkré lasë równikòwé, -ëch -ów –ëch (dżungla)’

sawanna ‘sawanna, -ë’

pustynia i półpustynia ‘pùstiniô i półpùstiniô, -i i -i’

wiecznie zielone lasy ‘wieczno zeloné lasë, ~ -ëch -ów’

makia ‘makia, -ii’

step ‘step, -ù’

las liściasty zawsze zielony ‘las lëscasti wiedno zelony’

las liściasty zrzucający liście i mieszany ‘las lëscasti zrzucający lëstë i miészóny’

tajga ‘tajga, -dżi’

tundra ‘tundra, -ë’

pustynia lodowa ‘lodowô pùstiniô, -i -i’

strefa sejsmiczna ‘sejsmicznô strefa / zona, -y -ë / -ë’

alpejsko-himalajska ‘alpejskò-himalajskô’

grzbietów śródoceanicznych ‘strzódòceanicznëch krzeptów’

okołopacyficzna (pacyficzny pierścień ognia) ‘wkółpacyficznô (pacyficzny piestrzéń ògnia’

ryftów kontynentalnych ‘kòntinentalnëch riftów’

studnia artezyjska ‘stëdniô artezyjskô, -i -czi’

subdukcja ‘subdukcjô, -ji’

subekumena ‘subekùmena, -ë’

synklina / łęk ‘łãk, -ù; sodło, -a; synklina, -ë’

szadź ‘szadzëzna, -ë / szadawica, -ë’

szczyt ‘wëszëńc, -a; czëp, -ù’

szelf ‘szelf, -ù’

szerokość geograficzna ‘szérzô geògraficznô, -ë -y’

szreń ‘zlodzałi sniég, -égò sniegù’

szron ‘żłódz, -odzë; sëwi mróz, -égò mrozu’

śnieg ‘sniég, sniegù’

rodzaje opadów śnieżnych ‘ôrtë sniéżnëch òpadów’

grad ‘grôd, gradu’

krupy śnieżne ‘snieżné / sniegòwé krëpë, -ëch / -ëch -ów’

śnieg ziarnisty ‘zôrnisti sniég, -égò sniegù’

śnieżyca ‘snieżawa, -ë’

zawieja ‘zawiejô, -ji, krzëkwa, -ë’

zamieć śnieżna ‘kùrza(t)wa, -ë’

środowisko geograficzne ‘geògraficzné strzodowiszcze, -égò -a’

~ antropogeniczne ‘antropògeniczné ~’

~ naturalne ‘naturalné ~’

~ przyrodnicze (atmosfera, biosfera, hydrosfera, litosfera, pedosfera)

‘przirodniczé ~ (atmòsfera, biosfera, hidrosfera, litosfera, pedosfera’

tektonika płyt ‘tektonika platów, -czi ~’

terma; cieplica ‘cepłé zdroje, -ëch -ów’

trzęsienie zemi ‘trzãsenié zemi, -ô / -égò ~; dërgòt zemi, -u ~’

tsunami ‘tsunami’

ued; wadi ‘ùed, -u; wadi’

ujście ‘ùscé, -ô / -égò’

układ planetarny ‘planétarny ùkłôd, -égò -adu’

Układ Słoneczny ‘Słuńcowi / Słoneczny Ùkłôd, -égò / -égò -adu’

planety Układu Słonecznego ‘planétë Ùkładu Słuńcowégò / Słonecznégò’

Merkury ‘Merkùri, -égò’

Wenus ‘Wenus’

Zemia ‘Zemia, -i’

Mars ‘Mars, -a’

Jowisz ‘Jowisz, -a’

Saturn ‘Saturn, -a’

Uran ‘Ùran, -u’

Neptun ‘Neptun, -a’

karły Układu Słonecznego ‘karłë Słuńcowégò / Słonecznégò Ùkładu’

Ceres ‘Ceres, -u’

100 BIULETYN

RADY JĘZYKA KASZUBSKIEGO 2015

Pluton ‘Pluton, -u’

Haumea ‘Haùmea, -ë’

Makemake ‘Makemake’

Eris ‘Eris’

upał ‘gòrąc, -a; hëc, -ë’

urbanizacja ‘ùrbanizacjô, -ji’

usługi ‘ùsłëdżi, -gów’

wadi; ued ‘wadi; ùed, -u’

warstwa ziemi ‘szëchta zemi, -ë ~’

geologiczne warstwy ziemi ‘geòlogiczné szëchtë zemi’

skorupa ziemska ‘zemskô skòrëpa’

kontynentalna; sial ‘kòntinentalnô, -y; sial, -u’

oceaniczna; sima ‘òceanicznô, -y; sima, -ë’

płaszcz ziemi ‘płôszcz zemi’

płaszcz górny; crofesima ‘górny płôszcz, -égò -a; crofesima, -ë’

astenosfera ‘astenosfera, -ë’

strefa przejściowa ‘przechódnô strefa, -y -ë’

płaszcz dolny; nifesima ‘dólny płôszcz, -égò -a; nifesima, -ë’

jądro ziemi ‘jądro zemi’

jądro zewnętrzne ‘pòwiérzchné jądro’

jądro wewnętrzne ‘bënowé jądro’

watt ‘watt, -u’

wiatr ‘wiater, wiatru’

rodzaje wiatru ‘ôrtë wiatru, -ów ~’

stałe ‘stałé, -ëch’

pasaty ‘pasatë, -ów’

antypasaty ‘antipasatë, -ów’

sezonowe ‘sezonowé, -ëch; cządowé, -ëch’

lokalne; zmienne ‘lokalné, -ëch; zmienné, -ëch’

monsun ‘mònsun, -u’

bryza ‘briza, -ë’

fen ‘fen, -u’

zboczowe ‘zberkòwé, -ëch’

wiatr dolinny ‘dolëznowi wiater, -égò wiatru’

wiatr górski ‘górsczi wiater, -égò wiatru’

pustynne ‘pùstiniowé, -ëch’

harmattan ‘harmatan, -u’

samum; hamsin ‘samùm; hamsyn, -u’

widnokrąg ‘widnik, -a’

wieczna (wieloletnia) zmarzlina /wieczna marzłoć ‘wiecznô (wielelatnô)

zmiarzlëna / namiarznica, -y (-y) -ë / -ë’

Uchwały Rady Języka Kaszubskiego 101

wieś ‘wies, wsë’

wietrzenie ‘wietrzenié, -ô / -égò’

wiosna astronomiczna ‘astronomiczny zymk, -égò -ù’

wiosna klimatyczna ‘klimaticzny zymk, -égò -ù’

woda ‘wòda, -ë’

wodospad ‘wòdospôd, -adu’

wody opadowe ‘òpadowé wòdë, -ëch -ów’

Wszechświat ‘Wszechswiat, -a’

wydma ‘duna, -ë’

rodzaj wydm ze względu na dynamikę ‘ôrt dunów wedle dinamiczi’

ruchoma ‘rësznô, -y’

ustalana ‘ùstaliwónô, -y; òsadzywónô, -y’

ustalona ‘ùstalonô, -y; òsadzonô, -y’

rodzaj wydm ze względu na kształt ‘ôrt dunów wedle sztôłtu’

barchan ‘barchan, -u’

gwiaździsta ‘gwiôzdzëstô, -i’

paraboliczna ‘parabòlicznô, -y’

podłużna ‘pòdłużnô, -y; pòdługòwatô, -i’

pole wydmowe ‘dunowé pòle, -égò -a’

poprzeczna ‘pòprzécznô, -y’

wał wydmowy ‘dunowi wał, -égò -u’

wysokość ‘wëżawa, -ë; wësokòsc, -ë’

wysokość bezwzględna ‘bezwzglãdnô wëżawa, -y -ë’

nad poziomem morza (n.p.m.) ‘nad rówizną mòrza (n.r.m.)’

pod poziomem morza (p.p.m.) ‘pòd rówizną mòrza (p.r.m.)’

wyspa ‘òstrów, -owù’

wyż baryczny ‘bariczny wiż, -égò -u’

wyżyna ‘wëżawa, -ë’

zachmurzenie ‘zachmùrzenié, -a / -égò; ùblónowienié, -a / -égò’

zaćmienie ‘zacmienié, -ô / -égò’

zaludnienie ‘zalëdnienié, -ô / -égò’

gęstość zaludnienia ‘gãstosc zalëdnieniô / -égò’

zambo ‘zambò, -a’

zamglenie ‘dôka, -czi; kòmùda, -ë’

zatoka ‘hôwinga, -dżi; łãka, -czi; zatoka, -czi; wik, -ù’

zenit ‘zenit, -u’

ziemia ‘zemia, -i’

zima astronomiczna ‘astronomicznô zëma, -y -ë’

zima klimatyczna ‘klimaticznô zëma, -y -ë’

zlodowacenie ‘zlodowacenié, -a / -égò’

102 BIULETYN

RADY JĘZYKA KASZUBSKIEGO 2015

zmarzlina / marzłoć ‘zmiarzlëna, -ë; namiarznica, -ë; kòrëplëna, -ë’

zodiak ‘zodiak, -ù’

zwietrzelina ‘zwietrzelëna, -ë’

zwrotnik ‘zwrotnik, -a’

źródło ‘zdrój, -oju’

żleb ‘żleb, -ù’__

Rada Języka Kaszubskiego proponuje stosowanie następujących skrótów nazw przypadków w języku kaszubskim:

 

mianownik ‘N. nazéwôcz’

dopełniacz ‘R. rodzôcz’

celownik ‘D. dôwôcz’

biernik ‘Wn. winowôcz’

narzędnik ‘Nrz. nôrzãdzôcz’

miejscownik ‘M. môlnik’

wołacz ‘W. wòłôcz’

Rada Języka Kaszubskiego proponuje do stosowania następujące słownictwo związane z terminami muzycznymi – litery c–f:

 

c-moll ‘c-mòll’

C-dur ‘C-dur’

calando ‘scëszającë, corôz pòmali i cëszi’

cała nuta ‘całô nóta’

całotonowa skala ‘całotónowô skala’

cały ton ‘całi tón’

campanelli ‘zwónczi’

canon ‘kanón’

cantata ‘kantata’

cantica ‘kanticzi’

canto ‘spiéw’

canzone lub canzona ‘spiéwka, frantówka, piesniô, chòranka’

capriccioso ‘ze szpòrtã’

carillon ‘karno zwònów’

cavatina ‘piesniô’

celesta; czelesta ‘czelesta’

cello; czelo ‘wiolonczela, czelo’

cembalo ‘klawesyn, klawicymbôł’

Ces, ces ‘Ces, ces’

Ces-dur ‘Ces-dur’

Ceses, ceses ‘Ceses, ceses’

cezura ‘lëftowô paùza, cezura’

chanson ‘spiéwa’

charleston ‘czarlstón; charleston’

chiuso ‘zamkłi’

chodzony ‘chòdzony’

chopinowski akord ‘szopenowsczi akòrd’

chorał gregorianski ‘grégòriańsczi chòrôł’

chorał protestancki ‘protestatncczi chòrôł’

chordofony ‘chòrdofónë, strënowé instrumentë’

choreografia ‘chòreògrafiô’

chór ‘chùr’

chromatyczna skala ‘chromaticznô skala’

chromatyczne znaki ‘chromaticzné znaczi’

chromatyka ‘chromatika’

Cis, cis ‘Cis, cis’

Cis-dur ‘Cis-dur’

Cisis, cisis ‘Cisis, cisis’

cis-moll ‘cis-mòll’

coda ‘kùnôszk’

comodo ‘wëgódno’

con ‘z, zez’

concerto ‘kòncert’

concerto grosso ‘wiôldżi kòncert’

contra ‘procëm

coperto ‘nakrëti’

corda ‘strëna’

cornetto ‘kòrnét’

corno ‘róg’

coro ‘chùr’

credo ‘wierzã’

crescendo ‘corôz głosni’

cygańskie skale ‘cëgańsczé skale’

cymbałki ‘cymbałczi’

cymbały ‘cymbałë’

cytra ‘cytra’

czardasz ‘czardasz’

czastuszki ‘czastuszczi’

czelesta; celesta ‘czelesta’

czelo; cello ‘wiolonczela’

czterogłosowy układ ‘sztërëgłosowi ùkłôd, ùłożënk’

czynele ‘talerze’

ćwierćton ‘wierteltón’

ćwierćtonowa muzyka ‘wierteltónowô mùzyka’

D, d ‘D, d’

d-moll ‘d-mòll’

D-dur ‘D-dur’

da capo ‘òd pòczątkù’

danza ‘tuńc’

deciso ‘zdecydowóno, dzyrskò’

decrescendo ‘scësziwającë’

decybel ‘decybel’

decyma ‘decyma’

decymola ‘decymòla’

delicato, delicatamente ‘subtelno, miãtkò’

Des, des ‘Des, des’

Des-dur ‘Des-dur’

Deses, deses ‘Deses, deses’

detache ‘òderwóny’

detonowanie ‘nieczësti spiéw’

dęta orkiestra ‘dãtô òrkestra’

dęte instrumenty ‘dãté instrumentë’

diabolus in musica; tryton ‘„diôbéł w mùzyce”; tritón’

diapason ‘przez wszëtczé strënë, czëstô òktawa’

diatoniczna skala ‘diatonicznô skala’

diatoniczne instrumenty ‘diatoniczné instrumentë’

diminuendo ‘corôz mni i cëszi’

Dis, dis ‘Dis, dis’

Disis, disis ‘Disis, disis’

div. lub divisi ‘pòdzeloné’

divertimento ‘serenada’

dixieland ‘dixiland’

dobosz ‘bãbnista’

dodane linie ‘dodóné linie’

dodana seksta ‘dodónô seksta’

dodekafonia ‘dodekafóniô’

dolce ‘słodkò’

dominanta ‘dominanta’

dominantowe akordy ‘dominantowé akòrdë’

domra ‘domra’

doppio ‘dëbelt’

Dopplera efekt ‘efekt Dopplera’

dorycka skala ‘dorickô skala’

dramat muzyczny ‘mùzycznô drama’

drammatico ‘dramaticzno’

drewniane instrumenty ‘drzéwiané instrumentë’

druk muzyczny ‘mùzyczny drëk’

drumla ‘drumla’

dudnienie ‘hòlowanié’

dudy ‘dudë’

duet ‘duet’

dumka ‘dumka’

duodecyma ‘duòdecyma’

duola ‘duòla’

dur ‘dur’

durowy trójdźwięk ‘durowi trójzwãk, cwiardi trójzwãk’

dyminucja ‘zmniészenié’

dynamika ‘dinamika’

dyrygent ‘dirigent’

dyrygentura ‘dirigentura’

dyrygowanie ‘dirigòwanié’

dysonans ‘niezgódno brzëmiący; disonans’

dyszkant ‘diszkant’

dzwony ‘zwònë’

dzwony orkiestrowe ‘òrkestrowé zwònë’

dźwięk ‘zwãk’

dźwięk prowadzący ‘prowadzący zwãk’

dźwięki obce ‘cëzé zwãczi’

E, e ‘E, e’

E-dur ‘E-dur’

e-moll ‘e-mòll’

echo ‘pòmión’

Eis, eis ‘Eis, eis’

Eisis, eisis ‘Eisis, eisis’

ekspozycja ‘ekspòzycjô, pierszé przedstawienié, pierszi przedstôwk’

elegia ‘elegiô’

elektroakustyka ‘elektroakùstika’

elektroniczna muzyka ‘elektronicznô mùzyka’

elektryczne instrumenty, elektrofony ‘elektroniczné instrumentë, elektrofònë’

emisja głosu ‘emisjô głosu’

energico ‘dzyrskò’

enharmonia ‘enharmónia’

enharmoniczne dźwięki ‘enharmóniczné zwãczi’

ensemble ‘karno’

eolska skala ‘eòlskô skala’

Es-dur ‘Es-dur’

es-moll ‘es-mòll’

Eses, eses ‘Eses, eses’

espressivo ‘wërazno’

estetyka muzyczna ‘mùzycznô estetika’

etiuda ‘etiuda’

etnografia ‘etnografiô’

etnologia muzyczna ‘mùzycznô etnologiô’

f ‘f’

fa ‘fa’

fagot ‘fagòt’

faktura ‘faktura’

falset ‘falset’

fandango ‘fandangò’

fanfara ‘fanfara’

fantazja ‘fantazjô’

favola in musica ‘bôjka w mùzyce’

favori ‘ùlubiony, -ô, -é, ùlëdóny, -ô, -é’

F-dur ‘F-dur’

fermata ‘zatrzimanié’

feroce ‘dzëwò, dzëkò, zawzãto’

Fes, fes ‘Fes, fes’

Fes-dur ‘Fes-dur’

figuracja ‘figùracjô’

filharmonia ‘filharmónia’

finalis ‘kùńcowi’

Fis, fis ‘Fis, fis’

Fis-dur ‘Fis-dur’

Fisis, fisis ‘Fisis, fisis’

fis-moll ‘fis-mòll’

flautato ‘flrtowò; na ôrt flétë / flétu’

flauto ‘flét / fléta’

flet ‘flét / fléta’

fletnia Pana ‘flétniô Pana’

fokstrot ‘fókstrot’

folklor muzyczny ‘mùzyczny fòlklor; mùzycznô lëdowizna’

fon ‘fòn’

fonia ‘fòniô’

fonograf ‘fònograf’

forma muzyczna ‘mùzycznô fòrma’

formanty ‘fòrmantë’

forte (f) ‘głosno (g)’

fortissimo (ff) ‘baro głosno (bg)’

forte-piano ‘głosno i zarô cëchò’

forzando, forzato ‘narôz mòcni’

fraza ‘fraza’

frullato ‘cwiérzkającë’

frygijska skala ‘frigijskô skala’

fuga ‘fùga’

fujarka ‘piszczówka, gwizdówka’

funebre ‘żałobno, smùtno’

funkcja harmoniczna ‘harmónicznô fùnkcjô’

fuocoso ‘z ògniã’

furioso ‘dzëkò, dzëwò, pòriwno’

Rada Języka Kaszubskiego proponuje stosowanie następującego słownictwa związanego z rzeczami ostatecznymi:

 

abaddon, zob. szeol ‘abaddón; òb. szeòl’

apokatastazja ‘apòkatastazjô, -zji’

benedykcja ‘benedikcjô, -cji’

biała pani ‘biôłô pani, -i -i’

błogosławieństwa ‘błogòsławieństwa, -ów’

cenotaf ‘cenotaf, -ù’

cmentarz ‘smãtôrz, -a’

czyściec ‘czisc, -a, lok. cziszcz, -a’

czyśćcowy, -a, -e ‘cziscowi, -ô, -é’

denat ‘denat, -a’

denatka ‘denatka, -czi’

egzekwie ‘egzekwie, -ów’

ekstaza ‘ekstaza, -ë’

Ereb ‘Ereb, -ù’

eschatologia ‘eschatologiô, -ii’

eschatologiczny ‘eschatologiczny, -ô, -é’

eutanazja ‘eùtanazjô, -ji’

gehenna ‘gehenna, -ë’

Hades ‘Hades, -u’

kirkut ‘kirkùt, -u’

klepsydra ‘ògłos smiercë, klepsydra, -ë’

konać ‘kònac’

kostnica ‘kòstnica, -ë’

kostucha ‘kòstëcha, -ë’

kremacja ‘kremacjô, -cji’

krematorium ‘krematorium’

kurhan ‘grobnica (JT), -ë, kùrhón, -a’

letarg ‘letarg, -ù’

mauzoleum ‘maùzoleùm’

mistyk ‘mistik, -a’

mistyka ‘mistika, -czi’

mizerykordia ‘mizerikòrdia, -ie, -ii’

mogiła ‘mòdziła, -ë, grobny ùsëp, -égò, -ù’

mora ‘mòra, -ë’

nekrolog ‘nekrolog, -ù’

nekropolia ‘nekropòliô, -ie, -ii’

niebo ‘niebò, -a’

nieboszczka ‘niebòszczëca, -ë’

nieboszczyk ‘niebòszczëk, -a’

nieszpory żałobne ‘niszpór, -òru; żałobné niszpòrë, -ëch -ów’

ogień nieugaszony ‘nieùgaszóny òdżin, -égò ògnia’

Orkus ‘Òrkùs, -a’

otchłań ‘òtchłaniô, -i’

panichida ‘panichida, -ë’

paruzja ‘paruzjô, -je, -ii’

piekło ‘piekło, -a’

piramida ‘piramida, -ë’

pogrzeb ‘pògrzéb, -ebù’

pokłon ‘pòkłón, -onu’

poświęcenia ‘pòswiãcenia, -ów’

predestynacja ‘predestinacjô, -ie, -ji’

przeznaczenie ‘przeznaczenié, -égò/ -ô’

resztki ‘resztczi, -ków’

rzeczy ostateczne ‘òstateczné rzeczë, -ëch -i’

samobójca ‘sãzabijca, -cë’

samobójczyni ‘sãzabijnica, -cë’

samobójstwo ‘sãzabijstwò, -a’

sarkofag ‘sarkòfag, -ù’

sąd ostateczny ‘òstateczny sąd’

skon ‘skòn, -u’

stygmatyczka ‘stigmaticzka, -czi’

stygmatyk ‘stigmatik, -a’

szczątki ‘zaòstałoscë, -ów’

szeol ‘szeòl, -u; zob. abaddón’

śmierć ‘smierc, -ë’

topielec ‘topiélc, -a’

trup ‘trup, -a’

umarła ‘ùmarłô, -łi’

umarły ‘ùmarłi, -égò’

upiór ‘òpi, -égò; wieszczi, -égò’

Walhalla ‘Walhalla, -ë’

wampir ‘wampir, -a’

wisielec ‘wisélc, -a’

zaklęcie ‘zarzeczenié, -égò, -ô’

zgon ‘skònanié, -égò / -ô; ùmercé, -égò / -ô’

zwłoki ‘zwłoczi, -ków; cało ùmarłégò, -a -égò’

Rada Języka Kaszubskiego proponuje stosowanie następującego słownictwa kaszubskiego związanego z ubiorem i modą:

 

ÒGLOWÉ PÒZWË ÒBLECZËNKÙ

łach, łachman ‘łacha, -ë; kòdra, -ë’

odzież, ubiór ‘ruchna, -ów; òbleczenié, -égò, -ô; òblék, -ekù; ùbiór, -oru’

przyodziewek ‘przëòdzéwk, -ù’

szmaty, odzież (pogardl.) ‘szôtorë, -ów’

damski ‘białgłowsczi, -kô, -é; białczi, -é; białczën, -a, -o’

dziecięcy ‘dzecny, -ô, -é’

męski ‘chłopsczi, -kô, -é’

niemowlęcy ‘bibiątczën, -ëna, -ëno’

jesienny ‘jesénny, -ô, -é’

letni ‘latny, -ô, -é; latowi, -ô, -é’

przejściowy ‘przechòdny, -ô, -é’

wiosenny ‘zymkòwi, -ô, -é’

zimowy ‘zёmòwi, -ô, -é’

klasyczny ‘klasyczny, -ô, -é’

sportowy ‘spòrtowi, -ô, -é’

 

ÒBLECZENIA

alba ‘alba, -ë; ksãżé zgło, -égò -a; kòszëla do mszë, -ë’

apaszka ‘chùstka, -czi; apaszka, -czi’

baranica ‘1. barani kòżëch, -égò -a; 2. barankòwô czôpka, -i -czi’

bardotka ‘bardotka, -czi’

bejsbolówka ‘bejsbòlówka, -czi’

berecik ‘beretk, -a’

beret ‘beret, -u; czôpk, -a’

bermudy ‘bermùdë, -ów’

bezrękawnik ‘bezrãkôwk, -a’

bielizna ‘bielëzna, -ë’

bielizna funkcyjna ‘fùnkcyjnô bielëzna, -y -ë’

bielizna osobista ‘persónowô bielëzna, -i -ë’

bikini ‘bikini’

biret ‘biret, -u’

biustonosz ‘piersnik, -a; bùsthalter, -tra; biustonosz, -a’

bluza ‘jaka, -czi; kabôtk, -a; jópa, -ë’

bluza dresowa ‘dresowô jaka, -i -czi’

bluza rozpinana ‘rozpinónô jaka, -y -czi’

bluza z kapturem ‘jaka z kapùzą’

bluza z polaru ‘jaka z pòlaru’

bluzka ‘bluzka, -czi; bluza, -ë; kabôtk, -a’

bluzka z długim rękawem ‘bluzka z dłudżim rãkôwã’

bluzka z krótkim rękawem ‘bluzka z krótczim rãkôwã’

body ‘bòdi’

bojówki ‘bòjówczi, -ów’

bokserki ‘bòkserczi, -ów’

bolerko ‘naremiénica, -ë; bòlerkò, -a’

budrysówka ‘bùdrisówka, -czi’

chinosy ‘chinosё, -ów’

chusta ‘chùsta, -ë’

chustka ‘chùstka, -czi’

chustka na szyję ‘apaszka, -czi’

czapka ‘mùca, -ë; czôpka, -czi’

czapka z daszkiem ‘mùca z nёbą’

czepek ‘czepk, -a’

czepiec ‘czepc, -a’

drelich ‘drëlich, -a’

dresy ‘dresë, -ów’

dżinsy ‘dżinsë, -ów’

dżokejka ‘dżokejka, -czi; dżokejskô czôpka, -czi -czi’

fartuch ‘szërtuch, -a; fartuch, -a; szorc, -a’

fartuch rozpinany ‘rozpinóny fartuch, -égò -a’

fartuszek ‘szërtuszk, -a; fartuszk, -a’

figi ‘fidżi, -gów; białgłowsczé bùksczi, -ich -ków’

fular ‘fùlôr, -ara’

futerko ‘kòżëszk, -a’

futerko z lisów ‘kòżëszk z lёsów’

futerko z królików ‘kòżëszk z trusów’

futerko z norek ‘kòżëszk z norków’

futerko z nutrii ‘kòżëszk z nutriów’

sztuczne futerko ‘sztëczny kòżëszk’

futro ‘kòżëch, -a; fùtro, -a’

garnitur ‘ancuch, -a; òbleczёnk, -ù’

garsonka ‘dwadzélowô sëknia, -i -i; garsónka, -czi’

getry ‘getrё, -ów’

golf ‘gòlf, -ù’

gorset ‘gòrset, -u; sznërówka, -czi’

halka ‘spódnik, -a; spódnica, -ë’

kabat, surdut ‘kabôt, -a’

kaftan damski ‘jópa, -ë’

kaftan męski ‘wãps, -a’

kaftanik ‘kabôtk, -a’

kalesony ‘spódné bùksё, -ëch -ów’

kamizela ‘westa, -ë’

kamizelka ‘liwk, -a; westka, -czi’

kapelusz ‘kłobùk, -a; kòper, -pra; czôpk, -a’

kardigan ‘kardigón, -ana’

kaszkiet ‘kaszket, -a’

kąpielówki ‘kąpielówczi, -ków; badejczi, -ków’

kiecka ‘kléd, -a; klédzëk, -a’

kolanówki ‘stréfle do kòlón, -ów’

kombinezon ‘kómbinézón, -ona’

kombinezon narciarski ‘pùrgòwi kómbinézón, -égò -onu’

komża ‘kòmżô, -ë’

kostium ‘kòstjim, -a’

kostium do pływania ‘kòstjim do płiwaniô / płiwaniégò’

kostium dwuczęściowy do pływania ‘dwadzélowi kòstjim do płiwaniô / płiwaniégò’

kostium teatralny ‘téatralny kòstjim, -égò -a’

koszula ‘kòszëla, -ë’

koszula biznesowa ‘biznesowô kòszëla, -i -ë’

koszula nocna ‘nocnica, -ë; nocnô kòszëla, -y -ë’

koszulka ‘kòszëlka, -czi’

koszulka dziecięca ‘dzecnô kòszëlka, -y -czi’

koszulka polo ‘kòszëlka pòlo’

koszulka sportowa ‘spòrtowô kòszëlka, -i -czi’

koszulka do surfowania ‘kòszëlka do surfòwaniô / surfòwaniégò’

kożuch ‘kòżëch, -a’

kożuszek ‘kòżëszk, -a’

krawat ‘szlips, -a’

kurtka ‘kùrtka, -czi’

kurtka dwustronna ‘dwastronnô kùrtka, -y -czi’

kurtka narciarska ‘pùrgòwô kùrtka, -i -czi’

kurtka przejściowa ‘przechòdnô kùrtka, -y -czi’

kurtka puchowa ‘pùchòwô kùrtka, -i -czi’

lekka kurtka ‘lëtewka, -czi’

leginsy ‘leginsë, -ów’

majtki ‘bùksczi, -ów; majtczi, -ów’

mała czarna ‘krótczi czôrny kléd, -égò -égò -a’

marynarka ‘wãps, -a; żakét, -u’

miś ‘sztëczny kòżëszk, -égò -a’

mitenki ‘mitenczi, -ków’

mufka ‘mùfka, -czi’

mundur ‘mùndur, -u’

mundurek szkolny ‘szkòłowi mùndurk, -égò -a’

muszka ‘mùszka, -czi’

musznik ‘mùsznik, -a’

ochraniacz ‘òchróniôcz, -acza’

ochraniacze na kolana ‘òchróniôcz na kòlana’

ochraniacze na łokcie ‘òchróniôcz na łokce’

ocieplacz ‘òcéplôcz, -acza’

ocieplacz na nogi ‘òcéplôcz na nodżi’

ocieplacz na ręce ‘òcéplôcz na rãce’

ogrodniczki ‘ògrodniczczi, -ków’

opaska ‘òbwiązka, -czi’

pajacyk ‘pajiczk, -a’

palto ‘mańtel, -tla; zymkòwi mańtel, -égò -tla’

panama ‘panama; kłobùk panama, -a’

pareo ‘pareò’

parka ‘parka, -czi’

pas do pończoch ‘pas do stréflów, -a’

peleryna ‘pelerina, -ë; zarzëtnica, -ë’

pelerynka ‘pelerinka, -czi’

pelisa ‘pelisa, -ë’

peniuar ‘pena, -ë; pens, -a’

peruka ‘paruka, -czi’

pilotka ‘czôpka pilota, -czi; pilotka, -czi’

piżama ‘piżama, -ë’

płaszcz ‘mańtel, -tla; czidlón, -ona’

płaszcz wełniany ‘mańtel, -tla’

płaszcz przeciwdeszczowy ‘deszczowi mańtel, -égò -tla’

płaszcz puchowy ‘pùchòwi mańtel, -égò -tla’

podkoszulek ‘pòdkòszëlka, -czi’

podomka ‘szlafrok, -a’

podwiązka ‘pòdwiązka, -czi’

polo ‘pòlo’

ponczo ‘pònczo’

pończochy ‘stréfle, -ów; nogawice, -ów’

prochowiec ‘letczi mańtel, -égò -tla’

pulower ‘pòlówer, -wra, wełnik, -a’

rajstopy ‘rajtuzë, -ów; ridbùksë, -ów’

rajtuzy ‘rajtuzë, -ów’

ramoneska ‘ramòneska, -czi’

rękawice ‘rãkawice, -ów’

rękawice pięciopalcowe ‘piãcpalcowé rãkawice, -éch -ów’

robocze rękawice ‘piãscówczi, -ów’

skarpety ‘stréfle, -ów’

skarpety sportowe ‘spòrtowé stréfle, -ëch -ów’

spodenki ‘bùksczi, -ów’

krótkie spodenki ‘krótczé bùksczi, -ich -ków’

spodnie ‘bùksë, -ów’

spodnie materiałowe ‘materiałowé bùksë, -ëch -ów’

spodnie skórzane ‘skórzané bùksë, -ëch -ów’

spodnie zamszowe ‘zamszôczi, -ków’

spodnie treningowe ‘treningòwé bùksë, -ëch -ów’

spódnica ‘czitel, -tla’

spódnica bananowa ‘bananowi czitel, -égò -tla’

spódnica bombka ‘bómbka czitel, -czi -tla’

spódnica maksi ‘maksy czitel’

spódnica marszczona ‘gùbòwóny czitel, -égò -tla’

spódnica midi ‘midi czitel’

spódnica mini ‘mini czitel’

spódnica plisowana ‘plisowóny czitel, -égò -tla’

spódnica rozkloszowana ‘zwònowati czitel, -égò -tla’

spódnica ołówkowa ‘òłówkòwi czitel, -égò -tla’

spódnica trapezowa ‘trapezowi czitel, -égò -tla’

szkocka spódnica ‘szotlandzczi czitel, -égò -tla’

stopki ‘stopczi, -ków’

stringi ‘strindżi, -gów’

strój ‘òbleczënk, -a; kòstjim, -a’

strój gimnastyczny ‘gimnasticzny kòstjim, -égò -a’

strój ludowy ‘lëdowi òbleczënk, -égò -ù’

strój pływacki, strój do kąpieli ‘kòstjim do płiwaniô / płiwaniégò’

strój narodowy ‘nôrodny òbleczënk, -égò -ù’

strój sportowy ‘spòrtowi òbleczënk, -égò -ù; spòrtowi kòstjim, -égò -ù’

suknia ‘kléd, -a; sëknia, -i’

suknia balowa ‘balowô sëknia, -i -i’

suknia ślubna ‘slëbnô sëknia, -y -i; zdôwnô sëknia, -y -i’

sukienka ‘klédzëk, -a; sëczenka, -czi’

długa sukienka ‘dłudżi kléd, -égò -a’

sukienka dżinsowa ‘dżinsowi kléd, -égò -a’

sukienka etui ‘kléd etui’

sukienka koktajlowa ‘kòktajlowi kléd, -égò -a’

sukienka koszulowa ‘kòszëlowi kléd, -égò -a’

surdut ‘karwôtka, -czi’

sweter ‘cwéter, -tra; jaka, -czi’

sweter rozpinany ‘rozpinóny cwéter, -égò -tra; rozpinónô jaka, -y -czi’

sweter z dekoltem w serek ‘cwéter / jaka z trzënórtnym dekòltã’

sweterek ‘cwéterk, -a; jaczka, -czi’

szal ‘szal, -a’

szalik ‘szalk, -a’

szalik-komin ‘kòminowi szalk, -égò -a; kòmin-szalk’

szarawary ‘szarawarë, -ów’

szlafrok ‘szlafrok, -a; nocónka, -czi’

szmizjerka ‘kòszëlowi kléd, -égò -a’

szorty ‘krótczé bùksë, -ich -ów; szortë, -ów’

szorty kąpielowe ‘bùksczi do płiwaniô / płiwaniégò, -ków’

szuba ‘kòżëch, -a; kòżëszk, -a’

śliniak, śliniaczek ‘slëniôk, -a; szlapka, -czi’

śpioszki ‘spioszczi, -ków’

tankini ‘tankini’

toczek ‘môłi kłobùk, -égò -a; toczk, -a’

toga ‘toga, -dżi’

top ‘top, -ù’

trencz ‘tréncz, -a’

T-shirt ‘T-shirt, -a’

T-shirt z nadrukiem ‘T-shirt z nadrёkã’

tunika ‘tunika, -czi’

welon ‘szlejer, -jra’

wiatrówka ‘lëtewka, -czi’

woalka ‘wòalka, -czi; mrzeżónka, -czi’

żakiet ‘żakét, -a; kabôtk, -a’